Cenaze Evine Gelenler İçin Kur'an Okumak
Butiran Soalan
"Selamünaleyküm hocam. Ben Konya’nın bir köyünde imamlık yapmaktayım yaklaşık 1 yıldır.Burada bir adet var. Cenaze defninden sonra imam veya Kur'an okumayı bilen bir kimse cenaze evine giderek 3-5 gün bekler. Taziyeye gelen her kişi için Kur'an okur. Tabi Kur’an okunurken de birçoğu dinlemiyor. Ben şimdi bu olaya iki yönlü bakıyorum ve ne derece doğru olduğunu anlamaya çalışıyorum. Her ne kadar Kur’an okuduğumuzda cenazenin hayrı için okuduğumuzu iddia etsek de bana öyle geliyor ki bu Kur’an okuma, ne dinleme ne de okuma açısından Allah c.c rızası gözetilmiyor ve Kur’an'ı insanlar geldi diye okuduğumuzu içimden atamıyorum. İnsanlar geldi diye okumakla da kötü hasletler oluşuyor. Yani bu okuma Allah rızası için olmadığını bilahare nefsim bana söylüyor. Böyle bir okumadan sevap hâsıl olmadığı gibi vebale girmekten de korkuyorum. İkincisi taziyeye gelenler açısından, taziyeye geldiklerinde Kur’an okunmaya başladığında insanlar ben geldiğim için Kur’an okunuyor düşüncesindeler. Birileri geldiğinde veya kalkarken hocaya veya Kur’an okuyan şâhısa hadi oku dercesine kaş göz işareti veya bana bir Kur'an oku dercesine hadi hoca başla diyerek okumasını telkin ediyorlar. Hele bu taziyeye gelenler makam mevki sahibi ise bu okuma hepten Allah rızasından çıkıyor. Bunun vebali var mıdır? Varsa ne yapmalıyız? Bu yapılan doğru mudur? Yanlış ise nereleri yanlıştır? Eğer böyle bir şey bidat kapsamında ise veya doğru değilse bununla nasıl mücadele etmek gerekiyor? Doğru usul nasıl olmalı? Bir de böyle yaparak insanların Kur’an öğrenmemekteki ısrarlarına yardımcı olmuş oluyor muyuz? Bir imamı 3-5 gün alıkoymaktan da hiç çekinmiyorlar."
Açıklama
Cenaze evinde Kur'an okunması, Müslümanlar arasında yaygın bir uygulamadır ve genellikle merhumun ruhu için dua ve hayır niyetiyle yapılır. Ancak bu uygulamanın mahiyeti, niyeti ve usulü önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, cenaze evinde Kur'an okumak, özellikle merhumun ruhu için hayır niyetiyle yapıldığında sevap kazandıran bir ameldir. Ancak bu, insanların gelip gitmesine bağlı olarak sürekli ve zorunlu bir şekilde yapılması gerekmez. Niyetin samimi olması ve Kur'an'ın anlamına uygun şekilde okunması esastır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de müminlere, ölenler için dua ve hayır yapmaları tavsiye edilmiştir:
“Allah yolunda ölenlere ölü demeyin; bilakis onlar diridirler, fakat siz bilemezsiniz.” (Âl-i İmrân, 3/169)
Hadis-i Şeriflerde de sevap kazandıran hayırların ölülere ulaştığı belirtilmiştir:
“İnsan öldükten sonra amel defteri kapanır, ancak üç şey hariç: Sadaka-i câriye, kendisinden faydalanılan ilim ve kendisine dua eden hayırlı evlat.” (Müslim)
Kur'an okumak, sadaka-i câriye ve hayırlı amellerden sayılır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, cenaze evinde Kur'an okunması, merhumun ruhu için yapılan hayırlı bir ameldir. Ancak bu ibadetin şekli ve niyeti çok önemlidir. Kur'an okumak, Allah rızası için, huşu içinde ve anlamaya çalışarak yapılmalıdır. İnsanların gelip gitmesine göre Kur'an okumak, niyetin samimiyetini zedeleyebilir ve ibadetin mahiyetini bozabilir.
Taziyeye gelenlerin Kur'an okunmasını sadece kendi gelişleriyle ilişkilendirmeleri, bu ibadetin ruhuna aykırıdır. Kur'an okunurken insanların dikkatini vermemesi veya sadece gelen kişi sayısına göre okunması, ibadetin kalitesini düşürür. Ayrıca, makam mevki sahibi kişilerin Kur'an okunmasını istemesi veya bunu bir gösteriş aracı haline getirmesi, ibadetin samimiyetini olumsuz etkiler.
İmamın veya Kur'an okuyanın 3-5 gün boyunca sürekli olarak cenaze evinde kalması, hem kendisi hem de toplum için zorlayıcı olabilir. Bu durum, dinin kolaylaştırılması prensibine aykırıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.v) "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" buyurmuştur (Buhari).
Bu uygulamanın bid'at sayılması konusunda alimler arasında ihtilaf vardır. Ancak genel kanaat, Kur'an okumak hayırlı olmakla birlikte, şekil ve niyet açısından aşırıya kaçılması bid'at ve gereksiz yoruma açıktır. Bu nedenle, Kur'an okumak için uygun zamanlar belirlenmeli, niyetin Allah rızası olduğu hatırlatılmalı ve zorunlu olmayan uzun bekleyişlerden kaçınılmalıdır.
Toplumda Kur'an öğrenme isteksizliği varsa, bu tür uygulamalar bazen Kur'an'a karşı ilgisizliği artırabilir. Bu nedenle, Kur'an okumaları anlamaya yönelik, samimi ve ölçülü olmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde cenaze evinde Kur'an okunması hayırlı kabul edilir. Ancak Şafii ve Hanbeli mezheplerinde, bu tür uzun süreli bekleyişler ve sürekli Kur'an okuma uygulamaları daha az yaygındır ve genellikle tavsiye edilmez. Bazı alimler, bu uygulamaların bid'at olabileceğini ve asıl öneminin merhum için dua etmek olduğunu vurgular.
Sonuç
Cenaze evinde Kur'an okumak, niyet Allah rızası için olduğu sürece sevap kazandıran bir ibadettir. Ancak bu ibadetin şekli ve süresi ölçülü olmalı, insanların gelişine göre sürekli okunmamalıdır. İmamlar ve Kur'an okuyucuları zorlanmamalı, topluma da Kur'an'a karşı samimi ve bilinçli yaklaşım kazandırılmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
