Cami için toplanılan yardımdan artan malları ne yapabiliriz?
Detail Pertanyaan
"Hocam köyümüze cami yaptıracaktık. İstanbul’daki köylülerimize yardım etmelerini söyledik. Onlardan biri de cami inşaatının demirini verdi. Cami yapıldı ama demir çok geldi. Şimdi o demiri satıp caminin diğer ihtiyaçları ya da köyün fakirlerine verebilir miyiz?"
Açıklama
Cami inşaatı için toplanan yardım malzemelerinden artanların durumu, İslam hukukunda önemli bir konudur. Bu malların nasıl değerlendirilmesi gerektiği, bağışın amacına ve şartlarına bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, cami inşaatı için toplanan yardımda artan mal veya para, bağışçıların özel bir şart koymadığı sürece, caminin diğer ihtiyaçları için kullanılabilir veya cami hizmeti kapsamında fakir ve muhtaçlara yardım olarak verilebilir. Ancak bağışın sadece cami inşaatına mahsus olduğu belirtilmişse, artan malın satılarak camiyle ilgili başka ihtiyaçlara harcanması veya cami hizmetleri için kullanılması caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de malların hayırlı işlerde harcanması teşvik edilir:
“Mallarını Allah yolunda harcayanlar, tıpkı yedi başak veren bir tahıl tanesi gibidir; her başakta yüz tane vardır. Allah dilediğine kat kat verir. Allah geniş olandır, her şeyi bilendir.” (Bakara, 2/261)
Hadis-i Şeriflerde de sadaka ve hayır işlerinde kolaylık ve esneklik vardır:
“Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.” (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, cami inşaatı için toplanan demirin artması durumunda, bu malzemenin satılması ve elde edilen paranın caminin diğer ihtiyaçları için kullanılması veya köydeki fakirlerin ihtiyaçları için harcanması Hanefi fıkhına göre uygundur. Çünkü bağış, cami hizmetine yönelik genel bir hayır amacını taşır. Bağışçıların özel bir şart koymaması halinde, bu tür hayır işlerinde esneklik vardır. Ayrıca, cami hizmetleri sadece binanın inşasıyla sınırlı değildir; temizlik, bakım, ihtiyaç sahiplerine yardım gibi hizmetler de cami hizmetinin kapsamındadır.
Bu uygulama, hem israfı önler hem de malın hayırlı bir şekilde değerlendirilmesini sağlar. Ancak bağışçıların özel bir şart koyduğu durumlarda, o şartlara riayet etmek gerekir. Eğer bağışçıdan böyle bir şart yoksa, cami yönetimi bu konuda karar alabilir ve malzemenin satışı ile elde edilen gelir hayır işlerinde kullanılabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Şafii ve Malik mezheplerinde de bağışın amacına uygun olarak artan malın değerlendirilmesi caiz görülür. Hanbeli mezhebinde de bağış şartına bağlı olarak esneklik vardır. Ancak her durumda bağışın amacına ve bağışçının şartlarına dikkat edilmelidir.
Sonuç
Sonuç olarak, cami için toplanan yardımda artan demirin satılması ve elde edilen paranın caminin diğer ihtiyaçları veya köydeki muhtaçlara verilmesi Hanefi mezhebine göre caizdir. Bu, malın hayırlı bir şekilde değerlendirilmesini sağlar ve israfı önler.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.