Çalışanlara Zekat Diye Verilen Paranın Kullanılması

Açıklama

Çalışanlara işveren tarafından verilen maaş dışı nakdi veya ayni yardımların zekât hükmü ve bu yardımları alanların durumu sorulmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, işverenin çalışanlarına verdiği maaş dışı nakit veya ayni yardımlar, eğer işverenin malı ise ve zekât nisabına ulaşmışsa, işverenin zekâtından düşülür. Çalışanların ise bu yardımları almalarında bir sakınca yoktur; bu, onların kendi zekâtını düşürmez.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekât, malın belirli bir kısmının ihtiyaç sahiplerine verilmesi olarak emredilmiştir:

"Mallarınızda zekât verin ki, yeryüzünde bozgunculuk yapmayasınız." (Bakara, 2/267)

Hz. Peygamber (s.a.v) de zekâtın maldan verilmesi gerektiğini belirtmiştir:

"Zekât, maldan alınır ve maldan verilir." (Buhari, Zekât, 1)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman kardeşim, işverenin çalışanlara verdiği maaş dışı yardımlar, örneğin nakit para, alışveriş çeki veya kurban eti gibi destekler, işverenin malından veriliyorsa ve bu mal zekât nisabına ulaşmışsa, işverenin zekât yükümlülüğünden düşülür. Bu, işverenin zekâtını azaltır ancak çalışanların kendi zekâtını etkilemez. Çünkü çalışanlar bu yardımları maaş dışı bir destek olarak alırlar ve bu, onların malı değildir; dolayısıyla zekâtlarını düşürmez.

Örneğin, işvereniniz size kurban eti veya alışveriş çeki veriyorsa, bu sizin zekâtınızdan düşmez. Ancak işveren, bu yardımları vermekle kendi zekât yükümlülüğünü yerine getirmiş olur. Bu konuda Hanefi mezhebi, işverenin malından yapılan bu tür yardımların zekâtı düşürdüğünü kabul eder.

Bu durum, işverenin zekâtını azaltır ama çalışanların zekâtını etkilemez. Çalışanlar, kendi mal varlıkları üzerinden zekâtlarını hesaplar ve verirler. Ayrıca, işverenin zekâtı düşerken, çalışanların aldığı bu yardımlar zekât olarak kabul edilmez; onlar sadece destek olarak değerlendirilir.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler hakimdir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de işverenin malından yapılan yardımlar zekâtı düşürür. Ancak bazı alimler, bu tür yardımların zekât yerine geçmediğini, zekâtın ayrı olarak verilmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Fakat bu görüşler Hanefi mezhebi açısından yaygın değildir.

Sonuç

Özetle, işverenin verdiği maaş dışı nakdi veya ayni yardımlar işverenin zekâtından düşülür ve çalışanların bu yardımları almalarında bir sakınca yoktur. Çalışanlar kendi zekâtlarını ayrıca hesaplayıp vermelidir. Bu konuda işverenlerin de zekât yükümlülüğünü yerine getirmesi önemlidir.