Büyük Deprem Felâketi Ve Acil Durum Zekât Fıkhı
سوال کی تفصیلات
"Hayırlı ve bereketli günler hocam, eşim zekâtını Diyanet üzerinden nakit olarak depremzedelere ulaştırmak için arayıp sordu Diyanet’e. Nakit olarak gelen zekâtların sıcak aş, gıda, giyinme vs. neye ihtiyaç hâsıl olursa ona kullanıldığını söylediler. Emin olmak için ikinci kez arayıp sorduk; yine sıcak aş, gıda olarak dağıtım yapıldığını söylediler. Böyle bir durumda zekât olan nakit ödeme bizden nakit olarak çıkıyor ancak aracı kurum bunu gıda, ısınma yahut barınma ihtiyaçlarıyla ulaştırıyor depremzedelere. Bu makbul olur mu hocam? Yani zekât kabul olur mu?"
Açıklama
Deprem gibi büyük felaketlerde ihtiyaç sahiplerine yapılan yardımların zekât hükmü taşıyıp taşımadığı, zekâtın doğru şekilde infak edilip edilmediği ile ilgilidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekâtın ihtiyaç sahiplerine ulaşması ve onların zaruri ihtiyaçlarını karşılamak üzere harcanması zekâtın şartlarına uygundur. Dolayısıyla, zekâtınızı Diyanet gibi güvenilir bir kurum aracılığıyla nakit olarak verip, bu kurumun depremzedelerin gıda, barınma ve ısınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere harcaması zekâtın makbul olmasını sağlar.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın ihtiyaç sahiplerine verilmesi emredilmiştir:
"Zekât, ancak yoksulların, düşkünlerin, zekâtı toplayanların, kalpleri İslam'a ısındırılacak olanların, kölelerin, borçluların, Allah yolunda olanların ve yolda kalmışların hakkıdır." (Tevbe, 9:60)
Hz. Peygamber (s.a.v) de zekâtın ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasını teşvik etmiştir:
"Kim Allah yolunda bir iyilik yaparsa, Allah onun sevabını verir." (Buhari, Zekât 3)
Detaylı Açıklama
Deprem gibi acil durumlarda, mağdurların temel ihtiyaçları olan sıcak yemek, gıda, giysi ve barınma önceliklidir. Zekât, malın belirli bir kısmının ihtiyaç sahiplerine verilmesi olduğundan, bu tür ihtiyaçların karşılanması zekâtın amacına uygundur. Diyanet İşleri Başkanlığı gibi resmi ve güvenilir kurumların zekâtı toplayıp ihtiyaç sahiplerine ulaştırması, zekât verenler için kolaylık ve güven sağlar. Bu şekilde zekât, doğrudan ihtiyaç sahiplerine ulaşmasa da, aracı kurumun zekâtı amacına uygun harcaması sebebiyle hükmen geçerlidir. Bu, Hanefi mezhebinin "aracı yoluyla zekât verilmesi" konusundaki genel kabulüyle uyumludur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler vardır. Örneğin Şafii mezhebi de zekâtın ihtiyaç sahiplerine ulaşması şartıyla aracı kurumlar aracılığıyla verilmesini kabul eder. Ancak bazı alimler, zekât verenin doğrudan ihtiyaç sahibini bilmesi ve ona vermesi halinde daha sevaplı olduğunu belirtirler. Fakat zorunlu hallerde aracı kurumlar yoluyla zekât vermek caiz ve makbuldür.
Sonuç
Değerli Müslüman, zekâtınızı Diyanet gibi güvenilir bir kuruma verip, onların depremzedelerin zaruri ihtiyaçlarını karşılaması için harcaması zekâtın geçerli ve makbul olmasını sağlar. Böyle durumlarda kolaylaştırmak ve güvenmek esastır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
