Burs geri ödemesinde faiz
Faahfaahinta Su'aasha
"Ben yurtdışında yaşıyor ve üniversite eğitimi alıyorum. Ailemin maddi durumu iyi olmadığından burs alıyorum devletten ama bu burs borç seklinde ve devlet geri ödemek için 15 yıl gibi uzun bir zaman veriyor. Dün de öğrendim ki ödemeye başladığımda %1,9 gibi bir faiz miktarı ödemem gerekecek. Faizin her türlüsünün haram olduğunu bildiğim için de şu an ne yapacağımı bilemez bir haldeyim! Bursu durdursam okul parasını ödeyemem, ama yine de önümüzdeki ay bu bursu durduracağım inşallah. Ne yapabilirim bu durumda? Faize bulaşmış oldum ve kefaret olarak nasıl tövbe edebilirim? Bu durumum zarurete girer mi?"
Açıklama
Devlet tarafından verilen ve geri ödemesi faizli olan burslar, İslam hukukunda faiz (riba) hükmü açısından değerlendirilmelidir. Faiz, İslam'da kesinlikle haram kılınmıştır ve bu konuda hassasiyet göstermek önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, her türlü faiz kesinlikle haramdır. Faizli borç almak veya vermek caiz değildir. Ancak zaruret durumunda, kişinin başka çaresi yoksa ve bu durumdan dolayı büyük zarar görme ihtimali varsa, bu husus farklı değerlendirilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların 'alışveriş de faiz gibidir' demeleri yüzündendir. Oysa Allah, alışverişi helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
"Ey iman edenler! Allah'a karşı gelmekten sakının ve eğer müminlerseniz, faizi bırakın." (Âl-i İmrân, 3:130)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, devletin verdiği bursun geri ödemesinde faiz uygulanması, İslam hukukuna göre sakıncalıdır. Ancak günümüzde devlet destekli eğitim kredileri ve burslar çoğunlukla faizli sistemle işlemektedir. Bu durumda kişinin eğitimini devam ettirebilmesi için bu bursu kullanması zaruret haline gelebilir.
İslam'da zaruretler, haram olan bir şeyi geçici olarak mübah kılabilir. Eğer başka bir imkân yoksa ve eğitim devamı için bu burs zorunlu ise, bu durum zaruret kapsamında değerlendirilebilir. Ancak bu durumda bile, faizli borçtan mümkün olan en kısa sürede kurtulmak ve alternatif faizsiz finansman yollarını araştırmak önemlidir.
Faize bulaşmış olmak, kişinin tövbe etmesini ve bundan sonra bu tür borçlardan kaçınmasını gerektirir. Tövbe için samimi pişmanlık, Allah'tan af dilemek ve bu davranışı terk etmek gerekir. Ayrıca, mümkünse faize karşılık gelen miktarı hayır işlerine vermek de sevap kazandırabilir.
Öneriler:
- Bursu durdurmadan önce alternatif burs veya faizsiz kredi imkanlarını araştırınız.
- Faizli borcu mümkün olan en kısa sürede kapatmaya çalışınız.
- Tövbe edip Allah'tan af dileyiniz ve bu konuda bilinçli hareket ediniz.
- Durumunuzu bir ilahiyatçı veya fetva makamıyla görüşerek destek alınız.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faizin haram olduğu konusunda ittifak halindedir. Ancak zaruret durumlarında farklı yorumlar olabilir. Örneğin, bazı alimler zaruret halinde faizli borcun geçici olarak caiz olabileceğini belirtirler. Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer şekilde zaruret ve mecburiyet durumunda kolaylık sağlanabileceğini ifade etmektedir.
Sonuç
Faiz kesinlikle haramdır, ancak eğitim gibi zaruri ihtiyaçlar için faizli burs kullanmak zorunda kalınabilir. Bu durumda samimi tövbe edip, alternatif yolları araştırmak ve faizi en kısa sürede kapatmak en doğru yaklaşımdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
