Bulunan altın takıyı bozdurmak haram mıdır?
Détails de la question
"Hocam ben kuyumculuk işi ile uğraşıyorum. Yakın bir akrabam bana birkaç altın yüzük tarzı bir şeyler getirdi. Bunları bulduğunu ve bozdurmak istediğini söyledi. Ben de bunu bozdurmadan önce içinden kendi kârımı alarak bu kadar ediyor istersen bozarım istemezsen al götür kendin başka bir yere bozdur dedim. O da bozdurulmasını istedi. Ben içinden kârımı aldım ve üstünü iade ettim. Ona bu paranın içinden kaybeden kişinin adına sadaka vermesini söyledim. Kendi payımı da harcamadım duruyor. Konunun benim açımdan yanlış tarafı nedir?"
Açıklama
Bulunan altın takının bozdurulması ve bu işlemde kâr alınması, İslam hukukunda emanet ve hırsızlıkla ilgili hükümlere bağlıdır. Bu konuda dikkat edilmesi gereken hususlar vardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bulunan bir malın sahibini bulmadan veya sahibine teslim etmeden o malı bozdurmak veya üzerinde kâr elde etmek caiz değildir. Bulunan mal emanet hükmündedir ve sahibine teslim edilene kadar korunmalıdır. Kâr almak ise haksız kazanç olur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de emanetle ilgili genel hüküm şöyledir:
"Emanete hıyanet edenler, ancak hıyanet ettikleri günahı yüklenmiş olurlar." (Nisa Suresi, 4:58)
Hz. Peygamber (s.a.v) de emanetle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Emanete hıyanet edenler kıyamet günü Allah'ın gazabına uğrayacaklardır." (Buhari, Emanet, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kuyumculuk işinde bulunan malı sahibinden izinsiz bozdurup kâr elde etmek, emanetin kötüye kullanılmasıdır. Bulunan malın sahibi belli değilse, malın korunması, sahibine ulaşmaya çalışılması ve malın bozdurulması gerekiyorsa, kâr alınmadan sahibine iade edilmesi gerekir. Kâr almak, sahibinin hakkını gasp etmek anlamına gelir. Senin durumunda, kârını alman doğru değildir. Ancak malı bozdurup sahibine iade etmek zorundasın. Ayrıca, kaybeden kişinin adına sadaka verilmesi güzel bir davranıştır, ancak bu sadaka kârın haram yönünü ortadan kaldırmaz.
Günümüzde, bulunan malların sahibine ulaşılması kolaydır. Sahip bulunamazsa, mal mahkemeye veya ilgili makamlara teslim edilmelidir. Kâr amacıyla malı kullanmak, İslam ahlakına aykırıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak emanet malın sahibine iade edilmesi gerektiği konusunda ittifak halindedir. Ancak bazı durumlarda, malın bozdurulması zorunlu ise ve kâr alınmazsa işlem caiz görülür. Kâr almak ise genellikle haramdır.
Sonuç
Bulunan altın takıyı sahibinden izin almadan bozdurup kâr almak doğru değildir. Malı sahibine iade etmek ve kâr almamak gerekir. Sadaka vermek güzel bir davranıştır ancak haramı ortadan kaldırmaz. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız hadisine uygun hareket etmek önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
