Bu Devirde Kredi Kartsız Satış Yapmak
تفاصيل السؤال
"Selamünaleyküm hocam. Mobilya mağazamızda gelen müşterilere satış yapmakta iken bize kredi kartı ödeme seçeneği soruluyor (özellikle taksitli, faizli bankaların kartları ile). Bizde yok diyoruz. Ya peşin ya da çek ile tahsilât yapmak zorunda kalıyoruz (tabi çek ile de bankaya bulaşmış oluyoruz). Bazı müşterilerde de bu seçenekler olmuyor. Bunun yerine finans kurumlarında ihtiyaç finansmanı denilen bir sistem var. Bu sisteme göre mesela malı finans kurumu bizden 30.000 bin TL ye peşin alıp müşteriye 12 taksitle 33.000 TL ye satıyor. Bu işlemde biz faturayı finans kurumuna kesmiyoruz direk olarak müşteriye kesiyoruz. Sebep olarak da finans kurumları alacağı ve keseceği faturanın vergi yükünden dolayı zarara uğrayacağını söylüyor. Bunun yerine bizden vekaleti hem sözlü hem de yazılı olarak alıyor. Bu sistemin caizlik yönü var mı? Ben müşteriden sonuçta bir tahsilât yapmam lazım. Açık hesapta kimseye mal veremiyoruz. Bir zaruretlik söz konusu oluyor mu? Tabi ki hocam bunun yanında bizim borçlu olduğumuz esnaflarda oluyor ve bu esnaflar faizli bankaların pos cihazlarını kullanıyorlar. Buralarda müşteriye, kredi kartı ile ödeme seçeneğinden başka bir seçenek sunmadığı için taksitli veya tek çekim çektiriyoruz. Bu arada hocam faizli bankaların bir kampanyası var: Peşin fiyatına taksit adı altında malı satış yapan işyeri, 2 taksit yapıyor. Banka 8 veriyor. Toplamda 10 taksit olmuş oluyor. Ama % 3-4 civarı pos makinesi sahibi üye işyerinden (yani satandan) 2 taksitli vadesini beklese bile kesinti yapıyor. Mağazaya gelen her müşterimizden % 70-80 i kredi kartı ile ödeme seçeneği sunuyor bize. Burada 3 tercih var hocam. Şöyle ki; benim işyerime gelen müşterilere: 1-Özellikle peşin fiyatına taksit yapan faizli bankaların pos makinesini bağlattırıp kredi kartı ile tahsilât yapmam mı? 2-Finans kurumlarının yukarıda belirttiğimiz şartlarda ihtiyaç finansmanını kullandırarak bankadan tahsil yapmam mı? (Bu arada finans kurumlarının kredi kartı müşterilerde yoksa peşin fiyatına taksit olayı yok) 3-Yoksa gelen müşteriye bu iki seçenekte yok sadece peşin satış yaparız deyip geri çevirmemiz mi lazım? Tabi ki hocam yani bu zamanımızda da insanlar cebinde peşin para olsa bile vermiyor, taksitli almak istiyor. Açık hesaplı veya senetli de kimseye mal veremiyoruz. Burada bir zaruret söz konusu oluyor mu finans kurumlarını tercih etmede?"
Açıklama
Değerli Müslüman, günümüzde ticarette kredi kartı ve finans kurumları aracılığıyla taksitli satış yaygınlaşmıştır. Bu durum, faiz yasağı ve helal kazanç prensipleri açısından dikkatle değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır. Kredi kartı ile yapılan taksitli satışlarda eğer faiz unsuru varsa bu caiz değildir. Finans kurumlarının aracılığıyla yapılan ihtiyaç finansmanı sistemlerinde ise, eğer faiz veya benzeri haram unsurlar yoksa ve işlem şeffaf ise caiz olabilir. Ancak bu tür işlemlerde vekalet ve fatura düzeni dikkatle incelenmelidir. Peşin satış yapmak en güvenli yoldur. Zaruret halinde faizsiz alternatifler tercih edilmelidir.
Deliller
“Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir.” (Kur'an, Bakara 2/275)
“Allah, faizi (riba) haram kılmıştır.” (Sahih Buhari, Müslim)
Detaylı Açıklama
Kredi kartı ile taksitli satışlarda çoğunlukla banka veya finans kurumları faiz uygulamaktadır. Bu durum, Kur'an ve sahih hadislerde yasaklanan riba kapsamına girer. Dolayısıyla, faizli kredi kartı ile taksitlendirme yapmak caiz değildir. Ancak bazı bankaların "peşin fiyatına taksit" kampanyalarında, müşteriden alınan toplam tutar peşin fiyatı aşmıyor ve faiz unsuru yoksa bu durum ihtilaflıdır ve dikkatle incelenmelidir.
Finans kurumlarının ihtiyaç finansmanı sisteminde, kurumun sizden malı peşin alıp müşteriye taksitle satması ve faturayı müşteriye kesmeniz, vekalet yoluyla yapılan bir işlem olarak değerlendirilebilir. Bu durumda kurumun faiz almaması ve işlem şeffaflığı önemlidir. Eğer finans kurumları faizsiz ve helal yöntemlerle çalışıyorsa, bu sistem zaruret halinde tercih edilebilir. Ancak vergi ve muhasebe açısından dikkatli olunmalıdır.
Açık hesap veya senetle satış yapmamak, ticari riskleri azaltmak için makul bir yaklaşımdır. Ancak müşterilerin taksit talebi ve piyasa koşulları göz önünde bulundurularak, faizsiz alternatifler araştırılmalıdır. Zorunluluk halinde, faiz içermeyen finansman yöntemleri tercih edilmelidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malik mezheplerinde de faiz kesinlikle haramdır. Hanbeli mezhebi de benzer görüştedir. Bazı çağdaş alimler, faizsiz finansman modellerini caiz görürken, faiz içeren kredi kartı taksitlendirmesine karşıdır. Diyanet İşleri Başkanlığı da faizli kredi kartı kullanımını uygun görmemektedir.
Sonuç
Kardeşim, faiz içeren kredi kartı taksitlendirmesinden kaçınmalı, finans kurumlarının faizsiz ve şeffaf ihtiyaç finansmanı sistemlerini tercih etmeli ya da mümkünse peşin satış yapmalısınız. Zaruret halinde helal finansman yolları araştırılmalıdır. Ticarette kolaylaştırıcı ve helal yöntemler öncelikli olmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
