Boşanmada malların karı koca arasında bölünmesi dinen uygun mudur?
প্রশ্নের বিবরণ
"Hocam biliyorsunuzdur, son dönemde eşler boşanınca mal paylaşımı yapılmaktadır. Genelde de erkeğin yıllarca biriktirdiği mal birden bire ikiye bölünmekte ve kadın servet sahibi olmaktadır. Dinimizde bunun bir yeri var mıdır? Böyle bir hükümle mal edinen kadının edindiği malı ona helal midir? Bu konuya nasıl bakmalıyız?"
Açıklama
Boşanma durumunda eşler arasında mal paylaşımı konusu, İslam hukukunda önemli ve hassas bir meseledir. Bu konuda dinî hükümler, evlilik süresince edinilen malların nasıl tasarruf edileceğine dair prensipleri belirler.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlilik sırasında eşlerin birlikte kazandığı mallar üzerinde ortak hak söz konusu değildir; her eş kendi malını korur. Ancak boşanma halinde, kadının mehir hakkı ve nafaka gibi hakları gözetilir. Eşler arasında mal paylaşımı zorunlu değildir, ancak karşılıklı anlaşma ile yapılabilir. Kadının boşanma sonrası aldığı mal, helaldir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilik ve boşanma ile ilgili temel hükümler yer almaktadır:
"Kadınlarınız sizin eliniz altınızdadır. Onlar için Allah'tan korkun. Eğer onlardan hoşlanmazsanız, belki bir şeyde size zarar vermezler. Sabredin, sabretmek en hayırlıdır." (Âl-i İmrân, 3/19)
"Boşanma iki defadır. Sonra ya iyilikle tutmak ya da güzelce salıvermek gerekir." (Bakara, 2/229)
Hadislerde ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) eşlerin haklarına riayet edilmesini ve adaletli davranılmasını emretmiştir.
Detaylı Açıklama
İslam hukukunda mal rejimi, evlilik sırasında edinilen malların kime ait olduğu konusunda net çizgiler çizer. Hanefi mezhebine göre, evlilikte mal ortaklığı yoktur; eşler ayrı ayrı mal sahibi olurlar. Boşanma durumunda, kadının hakkı olan mehir ve nafaka ödenir. Ancak erkeğin malını zorla ikiye bölmek veya kadına mal vermek zorunlu değildir. Fakat günümüzde Türkiye’deki medeni hukuk sistemi, evlilik birliği içinde edinilen malların paylaşımını düzenlemekte ve bu durum İslami hükümlerden farklıdır. Bu nedenle, Müslümanlar olarak hem dinî hem de medeni hukuk hükümlerini dikkate alarak hareket etmek gerekir.
Boşanma sonrası kadının aldığı mal, eğer mehir veya hak ettiği nafaka ise helaldir. Eğer karşılıklı rıza ile mal paylaşımı yapılmışsa bu da caizdir. Ancak erkeğin malını zorla paylaşmak İslam hukukunda zorunlu değildir. Eşler arasında anlaşmazlık varsa, adaletli ve hakkaniyetli davranmak esastır. İslam, zorlama ve haksızlığa karşıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak mal ortaklığı kabul edilmez. Ancak bazı Hanbeli ve Şafii görüşlerinde, evlilik süresince edinilen malların paylaşımı konusunda farklı yorumlar olabilir. Fakat bu farklılıklar genellikle medeni hukukun düzenlemeleriyle karşılaştırıldığında sınırlıdır.
Sonuç
Değerli Müslüman, boşanma halinde mal paylaşımı İslam’da zorunlu değildir; kadının mehir ve nafaka hakları gözetilir. Karşılıklı rıza ile yapılan mal paylaşımı caizdir ve alınan mal helaldir. Eşler, adalet ve hakkaniyet çerçevesinde hareket etmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
