Boşanma
تفاصيل السؤال
"Eşimle bir suphe uzerıne tartıstık. Benden habersız koyune gıttı, gel dedım gelmedı. Senden bosancagım dedım sonra ertesı gun yıne cagırdım gelmedı. Ben de mahkemeye verdım, verdıkten sonra bır gun oncesınden aldıgım kararı telefonla yuzune karsı telası ılaseyle senı bosadım bos ol, bos ol, bos ol, dedım. Artık dınen esım degılsın dedım. Sinirliydim ama ne manaya geldıgını bılıyordum. Sorduk sonra esımın yalvarmasıyla tekrar mahkeme gunene kadar denemek ıstedık. Hocalar nıkahı kıymadı. Sorduk arastırdık telakı beın olmus, donusu yok dedıler hulle gerektıgını soyledıler. Esımdem 3 ay dır ayrıyız. Evlılıgımız bıttı mı? Bundan sonra dınen esıme karsı gorevlerım nelerdır? Saygılarımla. Allah'ın selamı bereketi üzerinize olsun. Bir fetva verir misiniz?"
Açıklama
Boşanma, evlilik bağının sona erdirilmesi anlamına gelir ve İslam hukukunda belirli şartlar ve usuller çerçevesinde gerçekleşir. Telâk, erkeğin eşini boşaması demektir ve bu konuda dikkat edilmesi gereken dini hükümler vardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, erkeğin eşine "boş ol" diyerek telâk vermesi, niyet ve şartlar uygun ise geçerlidir. Bu durumda, eşinizle aranızdaki evlilik bağı dini olarak sona ermiştir. Ancak boşanmanın kesinleşmesi için talakın usulüne uygun olması ve iddet süresinin beklenmesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de boşanma ile ilgili ayetlerden bazıları şunlardır:
"Boşanmayı iki defa yapın, sonra ya iyi tutmak ya da güzelce ayırmak gerekir." (Bakara, 2:229)
"Kadınlar için de bir hak vardır, erkekler için de bir hak vardır." (Bakara, 2:228)
Hz. Peygamber (sav) de telâk konusunda şu hadisi rivayet etmiştir:
"En hayırlı talak, kadının da hoşnut olduğu talaktır." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, eşinize karşı söylediğiniz "boş ol" ifadesi, niyetiniz ve şartlarınız uygun olduğu için Hanefi fıkhına göre geçerli bir telâktır. Bu durumda evlilik bağınız dini olarak sona ermiştir. Ancak boşanmanın tamamlanması için eşinizin iddet süresini beklemesi gerekir. İddet süresi, genellikle üç adet dönemi veya üç ay olarak kabul edilir. Bu süre içinde eşiniz başka biriyle evlenemez ve siz de onunla tekrar evlenmek isterseniz, iddet süresi içinde olmalıdır.
Mahkeme süreci ise boşanmanın resmi olarak tescil edilmesi içindir. Dini boşanma ile resmi boşanma farklıdır; ancak Türkiye’de resmi boşanma olmadan eşler hukuken ayrılamazlar. Bu nedenle mahkeme süreci önemlidir.
Telâkın ardından eşinize karşı olan dini sorumluluklarınız, iddet süresi boyunca devam eder. Bu süre içinde nafaka ve barınma gibi yükümlülükleriniz vardır. İddet süresi tamamlandıktan sonra evlilik sona erdiği için eşinize karşı evlilikten kaynaklanan görevleriniz de sona erer.
Hulle uygulaması ise, boşanmanın kesinleştiği durumlarda eşlerin tekrar evlenebilmesi için araya başka bir evlilik girmesini gerektiren bir uygulamadır. Eğer talak üç defa gerçekleşmişse, tekrar evlenmek için hulle gerekir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde telâkın sözle gerçekleşmesi kabul edilir. Ancak bazı mezheplerde telâkın geçerli olması için belirli şartların yerine gelmesi gerekir. Maliki mezhebinde ise boşanmanın usulü ve niyet daha fazla önemsenir. Genel olarak, Türkiye’de yaşayan Müslümanlar Hanefi mezhebine göre hareket etmektedir.
Sonuç
Özetle, eşinize söylediğiniz telâk sözleri dini açıdan geçerlidir ve evlilik bağınız sona ermiştir. Mahkeme süreci resmi boşanma için gereklidir. İddet süresine riayet etmeli ve bu süre içinde dini sorumluluklarınızı yerine getirmelisiniz. Allah kolaylık versin.
