Borcum var, zekat düşer mi?

Açıklama

Zekât, İslam'da malın belirli bir miktarını ve belirli şartları taşıyan varlıkları temizlemek ve çoğaltmak amacıyla verilen farz bir ibadettir. Borçlu olan bir kişinin zekât verme durumu, borcun mahiyetine ve malın durumuna göre değişir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, borçlu kişinin zekât hesaplanırken borçları malından düşülür. Eğer borçlar malın nisab miktarını aşarsa, zekât gerekmez. Ancak borç, malın nisab miktarından az ise, maldan borç düşüldükten sonra kalan miktar nisabı buluyorsa zekât verilir.

Deliller

Zekâtın farz oluşu Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:

"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara, 2/43)

Borçların zekât hesabında dikkate alınması ise fıkıh kitaplarında ve icma ile sabittir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) malın temizlenmesi için zekâtı emretmiştir.

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, senin 250 gram altının var ve bu altının nisabı aşması zekât vermeni gerektirir. Nisap altının yaklaşık 85 gramı kadardır. Ancak senin 6.000 euro değerinde borcun ve ayrıca 3.300 euro mahkeme borcun bulunuyor. Zekât hesaplanırken bu borçlar malından düşülür. Eğer altının güncel değeri borçların toplamından fazla ise, aradaki fark üzerinden zekât vermen gerekir. Eğer borçların toplamı altının değerine eşit ya da fazla ise, zekât vermen gerekmez.

Örneğin, altının güncel değeri 10.000 euro ise, toplam 9.300 euro borcun düşüldüğünde 700 euro kalır. Bu miktar nisabı aşıyorsa, bu kalan üzerinden %2,5 zekât vermen gerekir. Ancak borçların altının değerini tamamen veya fazlasını kapatıyorsa, zekât farz olmaz.

Araba alımı için borçlanman, borcun mahiyetini değiştirmez; borç olarak kabul edilir. Ayrıca mahkeme borcu da aynıdır. Bu borçlar zekât hesabında düşülür.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de benzer şekilde borçların zekât hesabında dikkate alınmasını kabul eder. Ancak bazı alimler, borcun kısa vadeli veya uzun vadeli olmasına göre farklı değerlendirme yapabilirler. Genel olarak Hanefi mezhebi bu konuda en yaygın görüşü sunar.

Sonuç

Borcun toplamı altının değerinden fazla ise zekât vermene gerek yoktur. Borçlar düşüldükten sonra kalan mal nisabı aşarsa, o miktar üzerinden zekât vermelisin. Borçlarını ödemeye öncelik ver, sonra zekâtını kolaylıkla verebilirsin.