Memleketine Giden Seferi Olur mu ?
Sorunun Detayı
"Selamun aleykum hocam. iki sorum olacak size. birincisi: eşim ve ben ayrı ayrı nisap miktarı altına sahibiz ve mülkiyetleri ortak olmadığı için ayrı ayrı hesapladık ve borçlarımızdan dolayı (borçlarımızı düşünce) zekat vermedik. Kurbanda da aynı durum söz konusu mu, yani borçlar düşüldüğünde mal nisap miktarının altında kalırsa kurban gerekir mi? Sorulara ve fetvalara baktım ancak kalbim tatmin olmadı durumumu bizzat sormak istedim. Allah sizden razı olsun. ikinci sorum da hocam, ben istanbula yerleştim ve burada çalışıyorum. Kendi memleketime 15 günden az bir süre için gittiğimde seferi sayılır mıyım. Köyde babadan kalma bir evimiz var. Aynı şekilde eşimin memleketine gittiğimizde eşim ya da ben seferi olur muyuz. Teşekkür ederim. Allah sayinizi meşkur eylesin. Sizi Allah için seviyoruz."
Açıklama
Değerli Müslüman, sorularınız zekât, kurban ve seferilik kavramlarıyla ilgilidir. Bu meseleler İslam fıkhında önemli yer tutar ve doğru anlaşılması gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât ve kurban ibadetlerinde malın nisap miktarına ulaşması esastır. Borçlar maldan düşüldükten sonra nisap miktarına ulaşmıyorsa zekât ve kurban farz olmaz. Seferilik ise yolculuğun mesafesine ve kalış süresine bağlıdır; 15 günden az kalınan yer seferilik hükmünü devam ettirir.
Deliller
Zekât ve kurbanın malın nisap miktarına ulaşması şarttır. Kur'an-ı Kerim'de zekâtla ilgili şöyle buyrulur:
"Mallarınızda, ihtiyaç fazlası olanlardan zekât verin." (Tevbe, 9/103)
Seferilikle ilgili olarak Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Seferi olan kimse, yolculukta oruç tutmaz ve namazda kısaltma yapar." (Buhari, Savm 35)
Detaylı Açıklama
Zekât ve Borçlar: Hanefi mezhebine göre, bir kimsenin malı nisap miktarına ulaşsa bile, borçları düşüldükten sonra nisap altına inerse zekât vermesi gerekmez. Bu, malın gerçek net değerinin esas alınmasıdır. Aynı şekilde, kurban ibadetinde de malın nisap miktarına ulaşması gerekir. Borçlar düşüldüğünde malınız nisap altına iniyorsa kurban kesmek farz olmaz.
Seferilik ve Memleket Ziyareti: Seferilik, yolculuğun mesafesine ve kalış süresine göre belirlenir. Hanefi mezhebine göre 48 mil (yaklaşık 90 km) üzerindeki yolculuk seferilik sayılır. Ayrıca, seferilik hükmü, kalış süresine bağlıdır; 15 günden az kalınan yer seferi sayılır ve bu süre boyunca seferilik kolaylıkları (namazda kısaltma, oruçta tutmama gibi) devam eder. Memleketinize 15 günden az kalıyorsanız seferi sayılırsınız. Eşinizin memleketine gidişinizde de aynı şartlar geçerlidir.
Babadan kalma evin varlığı, seferilik hükmünü değiştirmez; önemli olan kalış süresi ve yol mesafesidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak borçların maldan düşülmesini kabul eder. Ancak bazı mezheplerde kurban konusunda farklı uygulamalar olabilir; örneğin bazı görüşlerde kurbanın farz olması için malın tam olarak nisap miktarına ulaşması şart koşulur. Seferilikte ise Şafii mezhebi kalış süresini 4 gün olarak kabul eder, Hanefi mezhebi ise 15 gün olarak belirler.
Sonuç
Özetle, borçlar düşüldükten sonra malınız nisap altına iniyorsa zekât ve kurban farz olmaz. Memleketinize 15 günden az kalıyorsanız seferi sayılırsınız ve seferilik kolaylıklarından faydalanabilirsiniz. Allah kolaylık versin, hayırlı ibadetler dilerim.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
