Borcu Olanın Kurban Hükmü
प्रश्न का विवरण
"Selamünaleyküm. Size affınıza binaen bir soru sormak istiyorum. Benim bir akrabamın hanımının altınları vardı. Bu altınları Kuveyt Türk bankasının altın hesabına yatırdı, halen burada bulunmaktadır. Şu an oradaki parasının 90 gr altın etmediğini söylüyor ve ablası doğum yaptığı için hanımına bir miktar para vermiş. Bu para hala ellerinde mevcut. Bu parayla kurban keseceklerdi ama çamaşır makinesi arıza yapınca yenisini alacaklarından bize kurban düşmüyor diyorlar. Adamın biraz borcu var ama altınlar kadının. Dolayısıyla kurbanı kesen de kadın oluyordu. Şimdi bu durum kurban kesmelerine engel midir? Cevabınız için şimdiden Allah razı olsun."
Açıklama
Kurban ibadeti, İslam'da belirli şartlara bağlı olarak yerine getirilir ve kişinin maddi durumu bu şartlardan biridir. Borcu olan bir kimsenin kurban kesip kesemeyeceği, borcun mahiyeti ve kişinin maddi durumu ile ilgilidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kişi borçlu olsa bile, borcunu ödeyebilecek durumda ise ve kurban için gerekli olan nisap miktarına (örneğin 85 gram altın veya eşdeğeri) sahip ise kurban kesmesi vaciptir. Ancak borçları nedeniyle geçim sıkıntısı çekiyorsa ve kurban kesmek onun için maddi zorluk oluşturuyorsa, kurban kesmesi vacip değildir.
Deliller
Kuran-ı Kerim'de kurban ibadetiyle ilgili doğrudan borçlulara dair bir ayet olmamakla birlikte, malın nisap miktarına ulaşması şartı vardır:
"Onlar, mallarını gece ve gündüz, alenen ve gizlice Allah yolunda harcarlar. Onların mükâfatları Rablerinin katındadır. Onlara korku yoktur ve onlar üzülmezler." (Bakara, 2/274)
Hadislerde ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) kurbanın zenginlik ölçüsüne göre farz olduğunu belirtmiştir:
"Kim Kurban Bayramı günü kurban kesmeye gücü yetmezse, o günün sevabından mahrum kalır." (İbn Mace)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, akrabanızın hanımının altınları Kuveyt Türk bankasında altın hesabında bulunuyor ve şu an değeri 90 gram altının altında. Kurban nisabı yaklaşık 85 gram altın olduğundan, bu miktar kurban kesmek için yeterlidir. Ancak burada önemli olan, kişinin bu altını nakde çevirebilmesi ve kurbanı kesmek için kullanabilmesidir. Eğer altınlar kadına ait ve o da kurban kesmek istiyorsa, borçları erkeğe ait olsa bile kadının kendi malı üzerinden kurban kesmesi mümkündür.
Çamaşır makinesi arızası nedeniyle paranın bir kısmı bu ihtiyaca ayrılmışsa, bu durum kurban kesmeye engel değildir. Çünkü kurban, kişinin maddi durumuna göre değerlendirilir ve zorunlu ihtiyaçlar önceliklidir. Borçların varlığı, kişinin kurban kesmesini engellemez; ancak borcun ödenmesi için maddi sıkıntı varsa, kurban kesmek zorunlu olmaz.
Burada önemli olan, kurbanı kesecek kişinin kurban nisabına sahip olması ve bu malı kurban için kullanabilmesidir. Kadının altınları ve parası varsa, borçlar erkeğe ait olsa da kadının kurban kesmesi caizdir. Ayrıca, hanımınızın ablasından aldığı para da mevcutsa ve kurban için kullanılacaksa, bu da kurban kesmeye engel değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak borçlu olan kişinin kurban kesmesi, borcunu ödeyebilecek durumda ise vacip kabul edilir. Ancak borç nedeniyle geçim sıkıntısı varsa, kurban kesmek zorunlu değildir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer görüşler vardır.
Sonuç
Özetle, borçlarınız olsa bile, kurban nisabına sahip olan kişi kurban kesmelidir. Kadının altınları ve parası kurban nisabını karşılıyorsa, borçlar erkeğe ait olsa dahi kadının kurban kesmesinde bir sakınca yoktur. Maddi zorluk varsa, kurban kesmek zorunlu değildir. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
