Borçlu Olanın Zekât Vermesi

Açıklama

Bu soru, borçlu olan bir kişinin sahip olduğu mal üzerinden zekât verip vermemesiyle ilgilidir. Özellikle banka kredisi gibi borçların varlığında zekâtın hükmü merak edilmektedir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, borçlu kişinin elinde bulunan ve nisap miktarını aşan mal üzerinden zekât verilmesi gerekir. Ancak borç, maldan fazla ise zekât gerekmez. Yani borç, malın tamamını veya fazlasını kapsıyorsa, zekât farz olmaz.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz olduğuna dair genel emirler vardır, ancak borç konusu fıkhi yorumlarla açıklanmıştır:

"Mallarınızda, onda bir veya yirmide bir oranında zekât vardır." (Kaynak: Tevbe Suresi, 9:103)

Hadislerde ise zekâtın malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesi gerektiği belirtilmiştir:

"Her kim bir yıl boyunca elinde nisap miktarı mal tutarsa, ondan zekât vermesi farzdır." (Kaynak: Buhari, Zekât kitabı)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, elinizde bulunan para nisap miktarını aşıyor ve üzerinden bir yıl geçtiği için zekât vermeniz gerekir. Ancak burada önemli olan, borcunuzun durumu ve malınızın toplamı arasındaki ilişkidir. Eğer banka kredisi gibi borcunuz, elinizdeki maldan fazla ise zekât vermenize gerek yoktur, çünkü malınız borçla dengelenmiştir.

Örneğin, biriktirdiğiniz para 10.000 TL ve kredi borcunuz 15.000 TL ise, borcunuz malınızdan fazla olduğu için zekât vermezsiniz. Fakat malınız 15.000 TL ve borcunuz 10.000 TL ise, aradaki 5.000 TL üzerinden zekât vermeniz gerekir.

Bu durumda, borcunuzu malınızdan düşerek kalan miktar üzerinden zekât hesaplamalısınız. Günümüzde banka kredileri gibi borçlar da bu kapsamda değerlendirilir. Ayrıca, borcunuzu ödemekle yükümlü olduğunuz için, zekât hesaplamasında borcu dikkate almak İslam'ın kolaylaştırma prensibine uygundur.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de genellikle benzer görüştedir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de borç düşüldükten sonra kalan mal üzerinden zekât verilmesi esastır. Malikî mezhebinde ise borcun niteliğine göre bazı farklılıklar olabilir, ancak genel olarak borç maldan düşülür.

Sonuç

Kardeşim, elinizdeki malın toplamından borcunuzu çıkararak kalan miktar nisap miktarını aşıyorsa, üzerinden zekât vermeniz gerekir. Borcunuz malınızdan fazla ise zekât farz olmaz. Bu şekilde hesaplama yaparak Allah rızası için zekâtınızı vermeniz uygun olur.