Borçlu olan kişi sadaka verebilir mi?

Açıklama

Borçlu olan kişinin sadaka verip veremeyeceği, İslam fıkhında önemli bir konudur. Bu mesele, kişinin maddi durumu ve borcunun mahiyeti göz önünde bulundurularak değerlendirilir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, borçlu kişi eğer borcunu ödeyemeyecek durumda değilse ve sadaka vermekle kendi geçimini veya borcunu zora sokmayacaksa sadaka verebilir. Ancak borcunu ödemekte zorlanıyorsa sadaka vermesi uygun değildir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de sadaka ve infakla ilgili genel prensipler belirtilmiştir. Borçlu olma durumu ise bu prensipler ışığında değerlendirilir.

"Mallarını Allah yolunda harcayanlar, sonra da vermekte kendilerine güç yetirenler, işte onlar, kendileri için kat kat vardır." (Bakara, 2/261)

"Ey iman edenler! Mallarınızdan infak edin, sadaka verin. Allah, iyilik edenleri sever." (Bakara, 2/195)

Hadislerde ise genel olarak infakın önemine vurgu yapılmakla birlikte, kişinin kendi geçimini ve borcunu gözetmesi gerektiği anlaşılır.

"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari)

Detaylı Açıklama

Günümüzde borçlu olan bir kişi, öncelikle borcunu ödemekle yükümlüdür. Ancak elinde sadaka verebilecek kadar fazlalık varsa, bu durumda sadaka vermesi sevap ve hayırdır. Borçlu kişi, sadaka verirken kendi geçimini ve borcunu aksatmamalıdır. Çünkü borcun ödenmesi, kişinin mali sorumluluğudur ve önceliklidir.

Örneğin, aylık gelirinin tamamını borç ödemeye ayıran bir kişi sadaka vermemelidir. Fakat gelirinden artan ve zorunlu ihtiyaçlarını karşılayan kişi, sadaka vermekte serbesttir. Bu, hem kişinin hem de toplumun maddi dengesi açısından önemlidir.

Sadaka vermek, kişinin kalbini temizler ve Allah katında sevap kazandırır. Ancak borçlu kişi, borcunu ödemeyi geciktirirse, bu durum hem kendisi hem de borç veren için sıkıntı yaratabilir. Bu yüzden Hanefi mezhebi, borçlu kişinin öncelikle borcunu ödemesini ve ancak artan kısmıyla sadaka vermesini tavsiye eder.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler hakimdir. Şafii mezhebi de borçlu kişinin sadaka vermesinde kendi geçimini ve borcunu gözetmesini şart koşar. Malikî ve Hanbeli mezheplerinde de borçlu kişinin zor durumda olmaması halinde sadaka verebileceği kabul edilir.

Sonuç

Değerli Müslüman, borçlu olsan da eğer maddi durumun elveriyorsa ve borcunu aksatmıyorsan sadaka verebilirsin. Ancak borcunu ödemekte zorlanıyorsan sadaka vermekten kaçınmalısın. Öncelik borcun ödenmesindedir.