Borçlu İken Zekat
Detail Pertanyaan
"Hocam merabalar. Yaklaşık 25 bintl ilk altınım vardı.bununla arsa almaya niyetlendim bu sırada tanıdığın arabasını ii ve uygun olduğu için almaya karar verdim. Parayla arsa alacağım için arabayı katılım bankacılığından aldım sonraki zamanda da arsayı 15 000 tl lik denk geldi aldım. 10000 lik altınım duruyor arabanın ilk taksitini ödedim ama içimde hep şüphe var caiz mi değil mi diye. Şimdi sizden ricam bu işin içinden nasıl çıkacağım kalan altınımı bozdurup sağdan soldan borç alıp bankaya olan borcumu kapatsam mı yoksa taksitlerimi ödemeye devam etsem mi?"
Açıklama
Değerli Müslüman, borçlu iken zekât vermek konusu, malın helal ve haram kaynaklı olup olmaması, borcun mahiyeti ve zekâtın hangi mal üzerinden verileceği açısından önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât vermek farzdır ve zekât nisabına ulaşan mal üzerinden hesaplanır. Ancak borçlu olan kişinin, malının gerçek değeri borcunu karşılamıyorsa zekât vermesi gerekmez. Borçlu iken zekât vermek, borcun mahiyetine ve malın durumuna göre değişir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz olduğu belirtilir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara, 2/43)
Hadislerde de malın zekâtının verilmesi emredilmiştir:
"Mallarınızda zekât vardır." (Buhari, Zekât 1)
Detaylı Açıklama
Öncelikle, borçlu iken zekât hesaplanırken, malın toplam değeri ile borçlar karşılaştırılır. Eğer borçlar, malın değerini aşarsa zekât verilmez. Çünkü zekât, kişinin gerçek zenginliği üzerinden hesaplanır. Siz arsa ve araba alımı için borçlanmışsınız ve halen borcunuz devam etmektedir. Bu durumda, mevcut altın ve diğer mal varlığınızın toplam değeri ile borçlarınızı karşılaştırmalısınız.
Eğer altınlarınız ve diğer varlıklarınız borçlarınızı karşılamıyorsa, zekât vermeniz gerekmez. Ancak borçlarınız malınızın bir kısmını aşmıyorsa, zekât nisabına ulaşan kısmı üzerinden zekât vermelisiniz.
Katılım bankacılığı faizsiz olduğu için caizdir ve borcunuzu bu şekilde ödemeniz İslam açısından uygundur. Borcunuzu kapatmak için altınlarınızı bozup borcunuzu kapatmanız veya taksitlerle ödemeye devam etmeniz, sizin mali durumunuza ve kolayınıza bağlıdır. Önemli olan borcunuzu helal yoldan ve mümkün olan en kısa sürede ödemektir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde borçlu iken zekâtın malın net değeri üzerinden verilmesini kabul ederler. Bazı alimler, borcun zekât hesaplamasında düşülmesi gerektiğini özellikle vurgularlar. Diyanet İşleri Başkanlığı da borçların maldan düşülerek zekât hesaplanmasını tavsiye etmektedir.
Sonuç
Özetle, borçlarınız mal varlığınızı aşmıyorsa, zekât nisabına ulaşan kısmınız üzerinden zekât vermelisiniz. Borcunuzu katılım bankacılığı yoluyla helal şekilde ödemeye devam etmek caizdir. Mali durumunuza göre altınlarınızı bozup borcunuzu kapatmak veya taksitlerle ödemek sizin takdirinizdedir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
