Borçlu birinin zekât vermesi gerekir mi?
प्रश्न का विवरण
"Hocam eşim şu an çalışmıyor, ben çalışıyorum ve memurum. Yaklaşık 70 bin TL kredi kartı borcumuz var. Ancak bu yıl ilk kez zekât vermemiz gerektiğini düşünüyoruz. Evimiz, arabamız ve 420 gram altınımız var. Bu durumda, borcumuz olmasına rağmen zekât vermemiz bize caiz midir? Yardımcı olursanız sevinirim."
Açıklama
Zekât, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli mal ve paranın üzerinden nisap miktarına ulaşınca verilmesi farzdır. Borçlu olan bir kişinin zekât vermesi konusu, malın ve borcun durumuna göre değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, borçlu kişi, malından borcunu düştükten sonra geriye kalan miktar nisap miktarına ulaşırsa zekât vermekle yükümlüdür. Yani borçlar, zekât hesaplanırken maldan düşülür.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu belirtilirken, malın temiz ve helal olması gerektiği vurgulanır:
“Mallarınız arasında zekât verin ki temizlenip arınasınız.” (Tevbe, 9/103)
Hadislerde ise malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra zekât verilmesi emredilmiştir. Borçların düşülmesi ise fıkıh kitaplarında ve icma ile sabittir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin durumunuzda 70 bin TL kredi kartı borcunuz bulunmakta. Zekât hesaplanırken öncelikle sahip olduğunuz mal ve paranın toplam değeri nisap miktarına göre değerlendirilir. Nisap, genellikle 85 gram altın veya karşılığı paradır. Sizde 420 gram altın bulunması nisap miktarının üzerindedir.
Ancak borçlarınız da dikkate alınmalıdır. Borçlar, zekât hesaplanırken maldan düşülür. Yani toplam mal varlığınızdan borçlarınız çıkarılır. Eğer borçlar düşüldükten sonra geriye kalan miktar nisap miktarına eşit veya fazlaysa zekât vermeniz gerekir.
Ev ve araba gibi ihtiyaçlar için kullanılan ve satılması düşünülmeyen mallar zekâta tabi değildir. Fakat altın ve nakit gibi tasarruf edilen varlıklar zekâta tabidir.
Bu durumda, 420 gram altınınızın değeri ile nakit ve diğer tasarruflarınızın toplamından borçlarınızı çıkararak kalan miktarı hesaplamalısınız. Eğer bu miktar nisap miktarını geçiyorsa, zekât vermeniz farzdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde borcun maldan düşülmesi gerektiğini kabul ederler. Ancak bazı alimler, borcun vadesi gelmemişse zekât hesaplamasında düşülmemesi gerektiğini söylerler. Bu konuda ihtilaf vardır, ancak Hanefi mezhebi borcun tamamının düşülmesini esas alır.
Sonuç
Özetle, borçlarınız toplam mal varlığınızdan düşüldükten sonra kalan miktar nisap miktarına ulaşırsa zekât vermeniz gerekir. Borçlu olmanız zekât vermemeniz için engel değildir, ancak borçlarınızı dikkate alarak hesaplama yapmalısınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
