Borç verilen paranın zekatı verilmeli mi?
Maelezo ya Swali
"Hocam benim zekat verecek kadar altınım var. Ben bunun zekatını hesaplayabiliyorum ama bu paradan abime ev alması için bir miktar verdim. Bunu bana ne zaman geri ödeyeceğini bilmiyorum. Bu para için zekat verilir mi? "
Açıklama
Borç verilen paranın zekatı konusu, İslam fıkhında önemli bir yer tutar. Zekat, malın belirli bir miktarının ve belirli şartların oluşması halinde verilmesi gereken bir ibadettir. Borç verilen para için zekatın durumu ise borcun türüne ve geri alınma ihtimaline göre değişir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, borç verilen para eğer geri alınması kesin ve bekleniyorsa, yani borçlu tarafından ödeneceği kesinleşmişse, borç veren kişi o paranın zekatını vermekle yükümlüdür. Ancak, borcun geri ödeneceği kesin değilse veya geri alınması belirsizse, bu para için zekat verilmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekatın malın belirli bir kısmından verilmesi emredilmiştir:
"Mallarınızda, onda bir nisabına ulaşan ve üzerinden bir yıl geçenler için zekat farz kılındı." (Bakara, 2/267)
Hadislerde de malın zekatının verilmesi gerektiği belirtilir, ancak borç konusu doğrudan hadislerde detaylandırılmamıştır. Bu nedenle fıkıh alimleri kıyas yoluyla hüküm vermiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, senin durumunda abine verdiğin para bir borçtur. Eğer abinin bu parayı sana kesin olarak ve belli bir süre içinde geri ödeyeceği kesin değilse, bu para senin malın sayılmaz. Çünkü malın zekatı, senin tasarrufunda olan ve üzerinde hak sahibi olduğun maldır. Geri alınması kesin olmayan borçlar için zekat verilmez. Ancak, abinin sana borcunu ödeyeceği kesinleşirse ve bu para senin malın olarak sayılırsa, o zaman zekatını vermen gerekir.
Bu durumda, borcun geri ödenme durumu netleşene kadar, borç verilen paranın zekatını vermek zorunda değilsin. Ancak, senin kendi altınların ve diğer mal varlıkların için zekat hesaplamanı yapmalı ve vermelisin.
Modern hayatta, borçların geri ödenme durumu bazen belirsiz olabilir. Bu nedenle, borcun geri alınması kesinleşene kadar sabırlı olmak ve kendi mal varlığının zekatını düzenli vermek en uygunudur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüş hakimdir. Şafii ve Malik mezheplerinde de borcun geri ödenmesi kesinleşmedikçe zekat verilmez. Hanbeli mezhebi de bu konuda benzer şekilde hüküm vermektedir. Ancak bazı alimler, borcun geri ödenmesi ihtimali yüksekse zekat verilmesini tavsiye ederler.
Sonuç
Özetle, abine verdiğin para için geri ödeme kesinleşmedikçe zekat vermene gerek yoktur. Kendi altın ve diğer mal varlıklarının zekatını düzenli olarak vermeye devam etmelisin.
