Borç verdiğimiz parayı alamazsak zekât yerine sayabilir miyiz?

Açıklama

Borç verdiğiniz parayı geri alamama ihtimali varsa, bu durum zekât verme şeklinizi etkileyebilir. Zekât, malın belirli şartlar altında temizlenmesi ve çoğalması için farz kılınmıştır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, borç verdiğiniz ve geri alamayacağınız kanaatine vardığınız para, henüz size fiilen geçmemişse ve alacağınız kesin değilse, bu miktarı zekât malınızdan saymanız caiz değildir. Çünkü zekât, mevcut ve tasarrufunuzda olan mal üzerinden verilir.

Deliller

"Mallarınızda, onda bir oranında zekât vardır; onu temizleyip arındırmak ve müminlere vermek için..." (Kur'an, Tevbe Suresi, 9:103)

Hz. Peygamber (sav) "Mallarınızda zekât vardır" buyurmuştur. (Sahih Buhari)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, borç verdiğiniz paranın geri ödenmeyeceğini düşünüyorsanız, bu parayı zekât malınızdan saymak doğru olmaz. Çünkü zekât, mevcut ve tasarrufunuzda bulunan mallar üzerinden farz kılınmıştır. Henüz size ulaşmamış ve kesin olarak alamayacağınız bir alacak, sizin malınız sayılmaz. Bu nedenle, bu borç için ayrı bir zekât hesaplaması yapmanız gerekmez.

Eğer alacağınız borç kesinleşmiş ve tahsil edilebilir durumda ise, bu miktar da malınızın içinde sayılır ve zekâtı ona göre hesaplanır. Ancak alacağınızın durumu belirsiz veya tahsil edilmesi mümkün değilse, bu miktar zekât hesabına dahil edilmez.

Bu konuda İslam alimleri, borç alacak ilişkilerinde ihtilaflar olabileceğini ve zorlaştırmamak gerektiğini belirtmişlerdir. Zekât, kolaylaştırıcı bir ibadettir ve malınızın gerçek tasarrufunuzda olan kısmı üzerinden verilir.

Diğer Görüşler

Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, henüz tahsil edilmemiş ve kesin olmayan alacakların zekât malı sayılmadığı görüşü hakimdir. Hanbeli mezhebi de bu konuda benzer kanaattedir. Ancak bazı alimler, borcun tahsil edilme ihtimali yüksekse, bu miktarın zekât hesabına dahil edilmesini tavsiye ederler.

Sonuç

Sonuç olarak, geri alamayacağınız kanaatine vardığınız borcu zekât malınızdan saymayınız. Zekâtınızı, elinizde mevcut ve tasarrufunuzda olan mallar üzerinden hesaplayıp veriniz. Allah kolaylık versin.