Borç Alınan Altını Fazla Ödemek
Vraagdetails
"Benim bir miktar altınım vardı. Bu altını arkadaşım benden borç olarak istedi ama o altını istediğinde bozdurup ona verirsem 1000 TL kadar zararım vardı. Ben de kendisine zararım olacağını söyledim o da bana 1000 TL zararını ben karşılarım, sen ver dedi ve ben de verdim. Yani benim 12.000 TL olan altınımı 11.000 TL'ye bozdurup verdim. O da bana belli bir süre sonra 1000 TL zararımı da karşılayarak 12000 TL olarak geri verdi. Bu konuda içim rahat değil. Sanki ondan faiz almış gibi hissediyorum kendimi. Bu konu hakkında ne dersiniz?"
Açıklama
Borç alınan altının geri ödemesinde zararın karşılanması ve bunun faiz hükmü doğurup doğurmadığı konusu İslam fıkhında önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, borç olarak verilen altının aynen geri verilmesi gerekir. Ancak borcun nakit olarak değil de altın gibi kıymetli bir eşya olarak verilmesi ve geri ödemede zararın karşılanması durumu, faiz (riba) olarak değerlendirilmez, çünkü burada bir borcun üzerine haksız kazanç eklenmemiştir; zararın telafisi söz konusudur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar." (Bakara, 2:275)
Ancak burada borcun aynen geri verilmesi esastır. Borç verilen malın aynen geri verilmesi gerektiği hadislerle sabittir:
"Borç verdiğiniz şeyin aynısını vermekle borçtan kurtulursunuz." (Müslim, Müsâkat, 118)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin durumunuzda altını borç verdiniz ve arkadaşınız geri ödemeyi altının o anki piyasa değeri üzerinden yaptı. Siz de bozdururken zarar ettiniz ve bu zararın karşılanmasını talep ettiniz. Bu, faiz almak değil, zararı telafi etmektir. Çünkü altının değeri piyasa şartlarına göre değişir ve borç verilen şey aynen geri verilmelidir. Eğer altın aynen geri verilirse, zarar sizin üzerinizde kalır. Zararı karşılamak ise haksız kazanç değil, adaletin sağlanmasıdır.
Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer görüş bildirmiştir. Borç verilen malın aynen geri verilmesi gerekir, ancak piyasa değerindeki değişiklikler nedeniyle zararın karşılanması faiz sayılmaz.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de benzer şekilde, borç verilen şeyin aynen geri verilmesi esastır. Ancak bazı durumlarda zararın karşılanması tartışmalı olabilir. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de genel olarak aynı prensip geçerlidir. Ancak farklı durumlarda ihtilaf olabilir, bu nedenle somut duruma göre alimlere danışmak faydalıdır.
Sonuç
Arkadaşınızın size zararın karşılanması için ödediği 1000 TL, faiz değil, zararın telafisidir. Bu nedenle içiniz rahat olsun, bu durum İslam hukukuna uygundur. Önemli olan borcun aynen ve adil şekilde geri verilmesidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
