Bir işin sadece kârına ortak olmak faiz midir?

Açıklama

Bir işin sadece kârına ortak olmak, yani sermaye koyan kişinin kazanç üzerinden pay alması, İslam hukukunda ticaret ortaklığı kapsamında değerlendirilir ve faizden farklıdır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, sermaye koyan kişi ile ticaret yapan kişi arasında kâr ve zarar ortaklığı varsa, bu işlem faiz (riba) değildir. Ancak, anapara üzerinden sabit bir getiri vaat edilirse bu faiz olur.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de faiz haram kılınmış, ticaret ise helal sayılmıştır:

"Allah ticareti helal, faizi haram kıldı." (Bakara, 2/275)

Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:

"Faiz yiyenler, kıyamet günü diriltildiklerinde elleri yüzleri şişmiş olarak diriltilecektir." (Sahih Müslim)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, sizin vermek istediğiniz 20.000 TL sermaye karşılığında, iş yapan kişinin elde ettiği kâr üzerinden size 25.000 TL vermesi, yani kâr payı almanız, ticaret ortaklığı (mudaraba veya muşaraka) kapsamındadır. Bu durumda, sizin kazancınız işin net kârına bağlıdır ve anapara garantisi yoktur. Bu tür ortaklıklar İslam'da caizdir çünkü risk ve kazanç paylaşımı vardır.

Ancak, eğer iş yapan kişi size anaparanız olan 20.000 TL'yi garanti ediyor ve üzerine sabit 5.000 TL ekliyorsa, bu sabit getiri faiz hükmündedir ve caiz değildir. Çünkü burada risk paylaşımı yoktur, sadece sabit bir getiri vaat edilmiştir.

Günümüzde birçok ticari ortaklık bu şekilde yapılmakta, sermaye koyan kişi kâr ve zarara ortak olmaktadır. Bu, İslam'ın ticaret ahlakına uygundur. Yine de sözleşme şartlarını açık ve net yapmanız, anaparanızın garanti edilmediğini belirtmeniz önemlidir.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de benzer şekilde, kâr ve zarar ortaklığı esasına dayanan işlemleri faizden farklı görürler. Ancak bazı alimler, zarar paylaşımının mutlaka olması gerektiğini, sadece kâr payı almanın risk taşımadığı durumlarda faiz sayılabileceğini belirtirler.

Sonuç

Özetle, sermayenizle iş yapan kişinin kârından pay almanız faiz değildir. Ancak anaparanızın garanti edilip sabit getiri vaat edilmesi faiz olur. Sözleşmenizi bu esaslara göre yapmanız İslam'a uygundur.