Bazı ağır hastalara müdahale edilmemesi durumunda ne yapmalıyım?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Yoğun bakımda çalışıyorum. Bazen hocalar ileri evre kanser veya nöroloji hastalarına müdahale edilmesin deniyor. Doktorların ön gördüğü hastanın müdahaleye yanıtsız olacağı yönünde. Ani solunum veya kalp durmasına kalp masajı yapılmasın veya solunum makinasına bağlanmasın deniyor. Ancak alması gereken hayati ilaçları antibiyotik sıvı tedavisi beslenmesi veriliyor. Böyle bir durumda ne yapmalıyım?"
Açıklama
Yoğun bakımda ileri evre hastalara müdahale edilmemesi durumu, tıbbi ve dini açıdan hassas bir konudur. Burada amaç, hastanın yaşam kalitesi ve gereksiz ıstırapların önlenmesidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, hastanın tedavi edilmesi ve hayatının korunması esastır. Ancak tıbben faydasız ve sadece ızdırap veren müdahalelerden kaçınılabilir. Müdahalenin faydasız olduğu kesinleşmişse, gereksiz müdahaleler yapılmaması caizdir. Hayati ilaçların, sıvı tedavisi ve beslenmenin devam ettirilmesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de hayatın korunması emredilmiştir:
“Kim bir cana kıymış gibi bütün insanları öldürmüş gibidir.” (Maide, 5:32)
Aynı zamanda, gereksiz ızdırabın önlenmesi de önemlidir:
“Allah size güç yetiremeyeceğiniz şeyleri yüklemez.” (Bakara, 2:286)
Hz. Peygamber (sav) de hastaya şifa aramanın önemini vurgulamıştır:
“Her hastalığın bir devası vardır.” (Buhari, Tıb, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, yoğun bakımda hastanın durumu tıbben değerlendirilmeli; eğer kalp masajı veya solunum cihazı gibi müdahaleler hastanın iyileşmesine veya yaşam kalitesinin anlamlı şekilde artmasına katkı sağlamıyorsa, bu müdahalelerden kaçınmak mümkündür. Ancak hayati ilaçların, sıvı ve beslenmenin devam ettirilmesi gerekir. Bu, hastanın yaşamının korunması ve ızdırabının azaltılması içindir.
Doktorların tıbbi kanaatleri dikkate alınmalı, hastanın ve ailesinin rızası alınarak karar verilmelidir. İslam’da hayat kutsaldır ancak gereksiz ızdırabın çekilmesi de istenmez. Bu nedenle, tıbben faydasız müdahalelerden kaçınmak, merhamet ve hikmetle hareket etmek gerekir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, tedavinin faydasız olduğu durumlarda müdahaleden kaçınılabilir. Hanbeli mezhebi de bu konuda tıbbi kanaati önemser. Ancak tüm mezhepler, hayatı koruma ve ızdırabı azaltma prensibini benimser.
Sonuç
Hastanın durumuna göre tıbben faydasız müdahalelerden kaçınılabilir, ancak hayati destekler devam ettirilmelidir. Doktorların görüşü ve hastanın ailesiyle istişare önemlidir. Bu şekilde hem İslam’ın hayatı koruma hem de merhamet ilkeleri gözetilmiş olur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
