Bankadan İstifa Ettikten Sonra Haram Paradan Nasıl Kurtulurum?
Butiran Soalan
"Ben bir kamu bankasında çalışıyorum. Haramdan dolayı buradan bir an önce istifa etmek istiyorum ve edeceğim. Ancak bu kurumda 5 yıldan fazla çalışmışlığım var ve bu süre içinde gerek kendi geçimimi gerek ailemin geçimini bu yolla sağladım. İstifa ettikten sonra buradan elde edilen kazanca bulaşmış parayı ev ya da iş kurmada kullanmam doğru mu? Bugüne kadar harcadığım parayı iade etmeli miyim? Bu haramdan nasıl temizlenebilirim?"
Açıklama
Bankada çalışmak ve oradan elde edilen kazancın helal olup olmadığı konusu, İslam fıkhında önemli bir meseledir. Haram kazançtan kurtulmak ve malı temizlemek için izlenmesi gereken yollar vardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faizli veya haram yollarla elde edilen kazanç helal değildir ve bu kazançtan kurtulmak gerekir. Haram parayı helal kazançla değiştirmeden kullanmak caiz değildir. Haram kazançtan kurtulmak için bu parayı sadaka olarak vermek veya ihtiyaç sahiplerine dağıtmak gerekir; ancak bu sadaka olarak verilen para sevap kazandırmaz, sadece malı temizler.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili ayetler haram kazancı açıklar:
"Faiz yiyenler, ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir; bu yüzden onların yaptıkları, boşa gitmiştir." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Faiz, yetmiş kat haramdır." (Müslim, Müsakat, 103)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kamu bankasında çalışmak ve oradan elde edilen maaşın bir kısmının faizli işlemlerden kaynaklanması ihtimali varsa, bu kazancın tamamının haram olduğunu söylemek zor olabilir. Ancak faizle doğrudan bağlantılı olan kazançlar haramdır. İstifa ettikten sonra, geçmişte elde edilen bu haram kazançla alınan mal veya yapılan yatırımların helal kazançla değiştirilmesi gerekir. Bu mümkün değilse, bu malın değerine karşılık gelen miktar sadaka verilmelidir.
Bugüne kadar harcadığınız parayı tek tek iade etmek pratik değildir ve İslam hukukunda böyle bir zorunluluk yoktur. Ancak haram kazancı helal yollardan temizlemek için, o miktara denk gelen parayı ihtiyaç sahiplerine vermek gerekir. Bu, malı temizler ve kişinin vicdanını rahatlatır.
İstifa etmek ve helal kazanç yolunu tercih etmek, İslam'ın kolaylaştırma prensibine uygundur. Bundan sonra helal kazanç elde etmeye gayret etmek en doğrusudur.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde haram kazancın temizlenmesi için sadaka verilmesi önerilir. Bazı alimler, haram kazancın tamamını sadaka vermenin zorunlu olduğunu, bazısı ise sadece şüpheli kısmın temizlenmesi gerektiğini belirtir. Ancak genel kanaat, haram kazancı helal kazançla değiştirmeden kullanmanın caiz olmadığı yönündedir.
Sonuç
İstifa ederek haram kazançtan uzaklaşmanız doğru bir adımdır. Geçmişteki haram kazancın karşılığı olan miktarı ihtiyaç sahiplerine sadaka vererek malınızı temizleyiniz. Bundan sonra helal kazanç yoluna devam etmek en güzeli olacaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
