Bankadan geç çekilen maaşa eklenen para faiz midir?
سوال کی تفصیلات
"Eşim polis memuru. Maaşları her ayın 1’inde yatmasına rağmen 15’inde ancak çekebiliyor. Aradaki süre zarfında maaşı işletiliyor ve 45 TL para maaşına ekleniyor. İşe başladığından itibaren bu para birikti. İlk olarak; bu para faize mi giriyor?
İkinci olarak; eğer bu para haramsa, eşim 2012 yılında, bekârken ve çalışmadığı zamanlar için SGK’nın gelir testinden 275 TL civarı borç çıkarıldı. Bu zamana kadar ödenmediği için 500’e çıktı. Bu borcu ödemek için maaşına eklenen ve bu zamana kadar biriken parayı kullanabilir miyiz?"
Açıklama
Bankadan geç çekilen maaşa eklenen para konusu, İslam hukukunda faiz (riba) ile ilgili hassas bir meseledir. Bu tür ek ödemelerin faize girip girmediği, kaynağı ve mahiyeti açısından değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, maaş geç ödendiği için bankanın verdiği ek para, eğer gecikme nedeniyle alınan bir ceza veya faiz mahiyetindeyse, bu para faize girer ve haramdır. Ancak bu ek ödeme, bankanın maaşı erken çekmek isteyenlere verdiği bir tür hizmet bedeli veya tazminat ise, faiz sayılmaz.
Deliller
Faizin haramlığı Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir..." (Bakara Suresi, 2:275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Altı şey vardır ki, Allah onları ve onları yapanları lanetlemiştir: Faiz yiyen ve faizi yediren..." (Müslim, Müsakat, 102)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, maaşınızın bankadan geç çekilmesi nedeniyle banka tarafından verilen 45 TL ek ödeme, eğer gecikme cezası veya faiz olarak veriliyorsa, bu İslam'da yasaklanmıştır. Çünkü faiz, borç veya alacak üzerinden vade farkı olarak alınan fazlalıktır ve haramdır.
Ancak burada önemli olan, bu paranın nasıl ve ne amaçla verildiğidir. Eğer banka, maaşınızın geç çekilmesinden dolayı bir tür tazminat veya hizmet bedeli olarak bu parayı veriyorsa ve bu para maaşınızın asıl miktarına ek olarak değil, bir telafi niteliğinde ise, bu durum faiz olarak değerlendirilmez.
SGK borcuna gelince; eğer bu ek para faiz mahiyetindeyse, bu parayı kullanmak caiz olmaz. Ancak borcun ödenmesi farz olduğu için, borcu ödemek için başka helal yollardan para temin edilmelidir. Faizli paranın kullanılması caiz değildir. Bu nedenle, bu paranın helal olup olmadığı iyi araştırılmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak faizi haram kabul eder. Ancak bazı alimler, bankaların verdiği bu tür küçük tazminat veya hizmet bedellerini faiz saymayabilir. Fakat bu ihtilaf, paranın mahiyetine ve şartlarına göre değişir.
Sonuç
Özetle, maaşınıza eklenen 45 TL'nin faiz olup olmadığını bankadan alacağınız detaylı bilgi ile netleştirmeniz gerekir. Eğer faizse, bu parayı almak ve kullanmak caiz değildir. SGK borcunu ödemek için helal yollardan para temin etmek en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
