Bankada Çalışan Birine Hediye Almak Caiz midir?
سوال کی تفصیلات
"Selamünaleyküm. Hocam, tanıdığımız bir uzak akrabamızın eşi var. Kadın bankada çaycılık yapıyor. (İslami banka sözde) Eşi sorumsuz biri; bir de küçük bir kızı var. Ne kadar asgari ücret alsa da fakirler. Oğlunu üniversiteye göndermiş olduğu için hala borç ödüyor. Annem bu kadına ayakkabı almak istiyor. Ben ise size danışmak istedim. Bankada çalışan birine hediye almak caiz mi? Kendisi bankada çalışmanın haram olduğunu söylemişti ancak o zaman İslami olmayan bir bankada çalışıyordu. Şu an kazancı ile ilgili ne düşünüyor bilemiyorum. Gerçi “İslami banka” gibi bir kelime kullanmaktan da hayâ ediyorum. Allah razı olsun."
Açıklama
Bankada çalışmak ve oradan elde edilen kazançla hediye almak konusu, İslam fıkhında önemli bir yer tutar. Burada asıl mesele, çalışılan yerin helal kazanç sağlayıp sağlamadığıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eğer çalışılan banka faizli işlemler yapan klasik bir banka ise, oradan elde edilen kazanç helal değildir. Bu durumda bankada çalışan kişinin kazancı şüpheli olur ve bu kazançla hediye almak da caiz olmaz. Ancak "İslami banka" olarak adlandırılan, faizsiz ve şeriata uygun işlemler yapan bir kurumda çalışıyorsa, oradan elde edilen kazanç helal kabul edilir ve bu kazançla hediye almak caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili ayetler, faizli kazancın haram olduğunu açıklar:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimselerdir. Onların yaptıkları, ancak çöplükte yığılmış toprak gibidir. Allah, faizi helal kılmaz, sadakaları ise mübarek kılar." (Bakara, 2:275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili kesin yasak koymuştur:
"Faiz yiyen, kıyamet günü kalkmayacaktır." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, bankada çalışan kişinin kazancının helal olup olmadığını anlamak için çalıştığı bankanın faaliyetlerine bakmak gerekir. Eğer banka klasik faizli işlemler yapıyorsa, bu kazanç şüphelidir. Ancak günümüzde birçok banka, şeriata uygun finansman yöntemleri uygulayan "İslami bankacılık" adı altında faaliyet göstermektedir. Bu tür bankalarda çalışanların kazancı helal kabul edilir. Dolayısıyla annenizin hediye almak istemesi güzel bir niyettir ve eğer kazanç helal ise bunda bir sakınca yoktur.
Hediye vermek, İslam'da sevap kazandıran güzel bir davranıştır. Ancak haram kazançla alınan hediyeden kaçınmak gerekir. Bu nedenle, çalışılan kurumun faaliyetlerini öğrenmek ve buna göre hareket etmek önemlidir. Ayrıca, zor durumda olan kişilere yardım etmek İslam'ın önemli bir emridir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak faizli kazancın haram olduğu konusunda ittifak halindedir. Ancak bazı çağdaş alimler, İslami bankacılık uygulamalarının helal olduğunu belirtir. Bu konuda ihtilaf yoktur; esas olan kazancın helal olmasıdır.
Sonuç
Bankada çalışan kişinin kazancı helal ise, bu kazançla hediye almak caizdir. Annenizin niyeti güzel olup, helal kazançla yapılan yardımlar teşvik edilir. Helal ve haram konusuna dikkat ederek hareket etmek en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
