Babanın Paylaştırmadığı Mal Kardeşlere Dağıtılmalı mı?
Question Details
"Hocam benim beyimin babası ölmeden evvel arsa alıp satarmış. Bundan yıllar evvel şehrin dışında olan bir arsayı kısım kısım satmış, aralarında kalan boşlukları satmamış, belki oralardan zamanla yol geçer diye. Fakat zamanla oralara hep bina yapılmış, ama ruhsatsız. -Hocam şunu da söyleyeyim, beyimin babası yol geçebilir düşüncesiyle satmadığı boşlukların tapusunu beyimin üstüne yapmış. Başka 2 kızı, 1 oğlu olduğu halde- Hocam, şimdi ise ruhsatsız bina yapanlar bizi belediyeye şikayet etme binalarımız yıkmasın diyorlar beyime. Çünkü beyim şikayette bulunursa evler yıkılacak. Beyime şöyle bir teklifte bulunuyorlar. Bizden şikayetçi olma, sana ne kadar para istiyorsan verelim bize sat burayı diyorlar. İstediğimiz parayı onlarda kendi aralarında toplayıp bize verecekler biz de satarsak evlerinin ruhsatlarını alacaklar. Hocam beyimin ne yapması gerekiyor? Satarsak alacağımız para helal midir? Bir de bu paradan diğer kardeşlerine pay vermesi gerekir mi? Çünkü babası kendine tapulamış."
Açıklama
Bu mesele, ölen babanın mal varlığının paylaştırılması ve miras hukukuyla ilgilidir. Özellikle tapusu tek bir mirasçıya yapılan taşınmazın diğer kardeşlere pay edilip edilmeyeceği ve elde edilen paranın helal olup olmadığı sorulmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, miras payları Allah tarafından Kur'an'da belirlenmiş olup, babanın malını kendi isteğiyle paylaştırması mirasçıların haklarını ortadan kaldırmaz. Tapu tek bir kişiye olsa bile, diğer kardeşlerin miras payları saklıdır ve onlara verilmelidir. Elde edilen para, miras paylarına göre kardeşlere dağıtılmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de miras payları açıkça belirtilmiştir:
"Allah size, çocuklarınız hakkında miras olarak erkek için iki dişinin payı kadar pay vermenizi emreder. Eğer çocuklarınız yalnız kızlarsa, iki veya daha fazla iseler onlara üçte iki miras payı vardır." (Nisa Suresi, 4:11)
"Eşlerinizden ve çocuklarınızdan size mirasçı olarak belirlenenlere hakkını verin." (Nisa Suresi, 4:7)
Hz. Peygamber (sav) de miras paylarının hakkını vermeyi emretmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, babanızın mal varlığından kalan taşınmazın tapusunun tek bir kişiye yapılması, diğer kardeşlerin miras hakkını ortadan kaldırmaz. Miras, Allah'ın belirlediği oranlarda paylaştırılmalıdır. Eğer tapu tek kişideyse, o kişi diğer kardeşlerin paylarını ödemekle yükümlüdür. Bu durumda, ruhsatsız binaların bulunduğu arsa satılırsa, elde edilen gelir miras paylarına göre bölünmeli ve kardeşlere verilmelidir.
Satıştan elde edilen para, haram değildir; çünkü miras payları gözetilerek dağıtıldığı sürece helal olur. Ancak, diğer kardeşlerin hakları gözetilmeden tek başına satmak veya parayı paylaşmamak doğru değildir. Ayrıca, ruhsatsız bina konusu belediye ve ilgili mercilerle çözülmelidir. Tapu sahibi kardeş, diğer kardeşlerin haklarını koruyarak hareket etmeli, anlaşmazlık varsa sulh yoluna başvurmalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde miras paylarının Allah'ın belirttiği şekilde verilmesi esastır. Tapu kime ait olursa olsun, miras paylarının ihlal edilmemesi gerekir. Bazı durumlarda mirasçılar arası anlaşmazlıklar sulh yoluyla çözülebilir.
Sonuç
Babanızın malından kalan arsa satılırsa, elde edilen para miras paylarına göre kardeşlere dağıtılmalıdır. Tapu tek kişide olsa bile diğer kardeşlerin hakları gözetilmelidir. Helal kazanç için miras hukukuna uygun hareket etmek önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
