Babamın evinin üstüne yaptırdığım daire mirasa dâhil midir?
Butiran Soalan
"Hocam, babamın evinin üstüne onun izni ile ilave bir kat yaptırdım. Oraya da yerleştim. Babamla aynı binayı kullanıyor olduk böylece. Evimi yaparken babam veya kardeşlerim bana yardım etmediler. Babam ölünce onun mirasını paylaşırken kardeşlerim benim yaptığım daireyi de paylaşacağız dediler. Ben şaşırdım. Dinen o daire benim değil midir?"
Açıklama
Bir kişinin babasının evinin üzerine kendi imkânlarıyla ve izniyle yaptığı ilave katın mirasa dâhil olup olmadığı, İslam fıkhında önemli bir meseledir. Bu durum, mülkiyetin nasıl oluştuğu ve miras hukukunun temel prensipleriyle ilgilidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, babanın evinin üzerine izniyle ve kendi emeğiyle yapılan ilave kat, eğer babanın malı ile birleştirilmemiş ve ayrı bir mülkiyet olarak tescil edilmemişse, babanın malı sayılır ve mirasa dâhil olur. Ancak, yapılan daire tamamen sizin kendi malınız olarak tescillenmiş ve babanın malıyla birleştirilmemişse, bu daire sizin şahsi malınız olarak kabul edilir ve miras paylaşımına dâhil edilmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mirasla ilgili genel prensipler belirtilmiştir:
“Allah size çocuklarınızdan miras olarak erkeklere iki dişinin payı kadar verir; eğer erkeklerden fazla ise kadınlara bir pay verir.” (Nisa, 4/11)
Bu ayet mirasın paylaşımını düzenler ancak malın kime ait olduğunu belirlemez. Malın kime ait olduğu ise mülkiyet esaslarına göre değerlendirilir.
Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur:
“Mülk, mal sahibinin tasarrufu altındadır.” (Ebu Davud)
Bu hadis, malın kime ait olduğunun tasarruf yetkisiyle belirlendiğini gösterir.
Detaylı Açıklama
Günümüzde babanın evinin üstüne yapılan ilave katın mülkiyeti, tapu kayıtları ve tarafların aralarındaki anlaşmaya bağlıdır. Eğer tapuda bu kat sizin adınıza kayıtlı ise bu kat sizin şahsi malınızdır ve babanın mirasına dâhil edilmez. Ancak tapu babanın adına ise, sizin yaptığınız ilave kat babanın malı sayılır ve miras paylaşımına dâhil olur.
İslam hukukunda, bir malın mirasa dâhil olması için o malın miras bırakanın mülkü olması gerekir. Sizin emeğinizle yapılan ilave kat, babanın malıyla birleşmişse ve ayrı bir mülkiyet olarak tescillenmemişse, bu kat babanın malı sayılır. Bu durumda kardeşlerinizin miras hakkı doğar.
Ancak, modern hukuk sistemlerinde tapu kayıtları esas alınır. Bu nedenle, tapu kaydının kime ait olduğu önemlidir. Eğer tapu sizin adınıza ise, bu daire sizin şahsi malınızdır ve miras paylaşımına dâhil edilmez.
Bu tür durumlarda, taraflar arasında anlaşmazlık çıkmaması için önceden yazılı bir sözleşme yapılması veya tapu işlemlerinin netleştirilmesi tavsiye edilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de malın kime ait olduğu, mülkiyetin nasıl tescil edildiği önemlidir. Malikî mezhebinde ise, malın babanın malı sayılması için babanın rızasının ve malın babanın mülkü olarak kabul edilmesi gerekir. Ancak tüm mezheplerde, malın şahsi mülkiyet olarak tescil edilmesi halinde miras paylaşımına dâhil edilmez.
Sonuç
Değerli Müslüman, babanın evinin üstüne yaptığınız dairenin mirasa dâhil olup olmaması, öncelikle tapu kaydına ve mülkiyet durumuna bağlıdır. Eğer tapu sizin adınıza ise, bu daire sizin şahsi malınızdır ve miras paylaşımına dâhil edilmez. Aksi halde, babanın malı sayılır ve miras paylaşımında hesaba katılır. Bu konuda hukuki danışmanlık almanız ve tapu durumunu netleştirmeniz faydalı olacaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.