Babamdan miras kalan ev faiz ile alınmıştı, ne yapmalıyım?
Faahfaahinta Su'aasha
"Hocam, babam faizi de katarak bir daire satın almıştı. Sadece faiz de değil başka haramları da kattığını biliyorum. Sonra vefat etti. Ev bana kaldı. Şimdi içimden bir ses bu evin nasıl alındığını biliyorsun, burada oturulmaz diyor. Siz ne derseniz onu yapacağım."
Açıklama
Değerli Müslüman, babanızdan miras kalan evin faizle alınmış olması ve başka haram unsurların bulunması, mirasın değerlendirilmesi konusunda bazı dini hassasiyetler doğurur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, miras kalan mal helal veya haram karışımı olsa bile, mirasçının onu kullanması veya üzerinde tasarruf etmesi caizdir. Ancak, malın haram yollarla elde edilmiş olması, mirasçının o haramı devam ettirmesi anlamına gelmez. Mirasçının, haram unsurları ayıklaması ve mümkünse haramla elde edilen kısmı hayır işlerine vermesi tavsiye edilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mirasla ilgili genel hüküm şöyledir:
"Allah, size çocuklarınızdan miras olarak erkeklere iki dişi payı vermenizi emreder. Eğer çocuklarınız yalnızca kızlarsa, iki veya daha fazla ise onlara üçte iki pay verirsiniz..." (Nisa, 4/11)
Burada mirasın paylaşımı ve tasarrufu emredilmiştir. Haram malın miras yoluyla geçmesi hususunda ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Miras helal maldır." (İcma ve fıkıh kitapları)
Bu, mirasın helal mal olarak kabul edilmesi gerektiğini, haram malın ise miras olarak geçmeyeceğini ifade eder. Ancak faizle alınan malın tamamı haram sayılmaz; faiz kısmı haramdır, malın kendisi ise mirasçının malıdır.
Detaylı Açıklama
Babanızın aldığı evin içinde faiz unsuru bulunması, evin tamamının haram olduğu anlamına gelmez. Faizle alınan borcun faizi haramdır, ancak evin kendisi helal maldır. Siz mirasçı olarak bu evi kullanabilir, oturabilirsiniz. Ancak, faizle alınan borç veya haram gelirler varsa, bunların karşılığı kadar maldan hayır işlerine veya fakirlere vermeniz, kalanı ise helal olarak kullanmanız daha uygun olur.
Günümüzde birçok kişi ev veya araba gibi malları kredi ile alıyor. Bu durumda evin tamamını haram saymak mümkün değildir. Önemli olan, haram olan faizi bilerek ve isteyerek devam ettirmemek, mümkünse haramdan arınmak için gayret göstermektir.
Bu nedenle, evden çıkmak ya da satmak zorunda değilsiniz. Eğer satarsanız, faizle alınan kısmı hesaplayıp, o miktarı hayır işlerine vermeniz tavsiye edilir. Evde oturmanızda bir sakınca yoktur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde mirasın helal mal olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de haram malın miras olarak geçmediği, ancak mirasçının helal mal üzerinde tasarruf hakkının olduğu vurgulanır.
Sonuç
Babanızdan miras kalan evde oturmanız caizdir. Haram olan faiz kısmını ayırıp, mümkünse hayır işlerine vermeniz hem dini hem de vicdani açıdan uygun olur. Evden çıkmak veya satmak zorunlu değildir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
