Aybaşında Tutulamayan Oruçların Hesabı
Question Details
"Hocam hayırlı akşamlar. Ben 25 yaşındayım, bu yaşıma kadar ramazan aylarında hastalık (adet dönemi) dolayısıyla tutamadığım oruçların ne kadar olduğunu bilmiyorum. Ben hocalardan 12 yaş itibarı ile farz olduğunu duydum ama ara ara da tuttum. Ne kadar tuttuğumu da bilmiyorum. Bildiğim tek şey hamilelik ve emziklik döneminden 40 gün borcum var. Onun öncesini ben nasıl hesap edipte Rabbimin huzuruna borçsuz çıkacağım. İçimde bunun yarattığı büyük bir sıkıntı var. Cevabınızı bekliyorum şimdiden teşekkür ederim."
Açıklama
Ramazan ayında hastalık veya adet gibi mazeretler nedeniyle tutulamayan oruçların nasıl hesaplanacağı ve borcun nasıl tamamlanacağı, birçok Müslümanın merak ettiği önemli bir konudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, oruç tutmak ergenlik çağına (bulûğa) ulaşan her Müslüman için farzdır. Tutulamayan oruçlar, mazeret ortadan kalkınca kaza edilmelidir. Ancak geçmişte kaç oruç tutulmadıysa tam olarak bilinmiyorsa, kişinin gücü ve imkanı nispetinde oruç tutması yeterlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de oruçla ilgili hüküm şu şekildedir:
Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı. Umulur ki korunursunuz. (Bakara, 2:183)
Adet ve hastalık gibi mazeretler için ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
Adet gören kadın oruç tutmaz ve namaz kılmaz. (Buhari, Müslim)
Ve ayrıca oruç tutamayanların kaza etmesi emredilmiştir:
Hasta ve yolculukta olanlar, tutamadıkları günler sayısınca diğer günlerde oruç tutarlar. (Bakara, 2:185)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, oruç borcunu tam olarak hesaplamak zor olabilir. Hanefi mezhebine göre, 12 yaşından itibaren oruç tutmak farzdır. Ancak geçmişte kaç oruç tutulmadığını bilmemek, kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu durumda yapılması gereken, geçmişte tutamadığınız oruçların sayısını mümkün olduğunca tahmin etmek ve bu sayıyı kaza etmeye çalışmaktır.
Hamilelik ve emziklilik gibi özel durumlarda oruç tutulmaz ve bu günler daha sonra kaza edilir. Siz de bu 40 günlük borcunuzu kaza etmeniz gerekir. Diğer yıllarda kaç gün oruç tutmadığınızı hatırlamıyorsanız, makul bir tahminde bulunup o kadar gün oruç tutmak en uygun yoldur.
Bu konuda önemli olan, niyet ve samimiyettir. Allah Teâlâ kulun niyetine göre hükmeder. "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" hadisi gereği, geçmişteki eksiklikler için kendinizi çok zorlamadan, imkânınız ölçüsünde oruç tutmanız yeterlidir.
Günümüzde, oruç kaza etmek için Ramazan dışındaki günler de tercih edilebilir. Ayrıca, oruç tutmakta zorlananlar için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yayınladığı rehberler ve fetvalar da yol göstericidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, oruç tutamayanların kaza etmesi gerektiği kabul edilir. Malikilerde ise adet ve hastalık mazeretleri aynı şekilde değerlendirilir. Ancak geçmiş borcun tam olarak hesaplanamaması durumunda, Hanefi mezhebinde olduğu gibi makul bir tahminle kaza yapılması tavsiye edilir.
Sonuç
Geçmişte tutamadığınız oruçların tam sayısını bilmeseniz de, makul bir tahminle o kadar gün oruç tutarak borcunuzu tamamlamaya çalışın. Hamilelik ve emziklik borcunuz olan 40 günü öncelikle kaza edin. Allah, samimi niyetinizi ve çabanızı kabul eder.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
