Arsalarımıza zekât düşer mi?
جزئیات سؤال
"Hocam benim iki arsam var. Her birisi için ayrı sorum olacak.İstanbul'da bir arsamız var. Arsayı alırken niyetimiz üzerine üç katlı bir konut yapıp iki katını yazlık niyetiyle kullanmak, diğer bir katını da dini hizmetler için kullandırmaktı. Sonra biz bu düşüncemizi İzmir'de uygulamaya karar verdik. Şu an bu arsayı bekletiyoruz ve değeri artınca satıp İzmir'de aynı amaçlara yönelik bir yer almak istiyoruz. Ayrıca İzmir'de taksitlerini ödediğimiz ayrı bir evimiz var. Hocam şimdi bu arsaya zekât düşer mi? Bunlar haricinde İzmir'de ikinci bir arsamız var ve müteahhitle üç daire karşılığı anlaştık ve sözleşme yaptık. Henüz inşaata başlanmadı. Bize düşen daireler yapıldıktan sonra veya olursa yapım aşamasında satıp yine İstanbul’daki arsanın parasıyla birleştirmek istiyoruz. Hocam bu arsaya veya henüz mevcut olmayan dairelere zekât düşer mi? "
Açıklama
Arsa ve inşaat halindeki gayrimenkullerin zekât durumu, İslam fıkhında önemli bir konudur. Zekât, belirli şartları taşıyan mal ve paraya farz kılınmıştır; bu nedenle arsalar ve inşaat aşamasındaki daireler için zekât hükmü farklılık gösterebilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ticaret amacıyla elde tutulan arsalar ve inşaat halindeki daireler, üzerinde ticaret niyeti varsa zekâta tabidir. Ancak, sadece bekletilen ve üzerinde herhangi bir ticari faaliyet veya üretim olmayan arsaya zekât düşmez. Ev olarak kullanılan veya yatırım amacıyla uzun süre bekletilen arsalar zekât kapsamına girmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu belirtilirken, malın belirli türlerine işaret edilir:
"Mallarınızda, onda bir nisab miktarı zekât olarak fakirlere verin." (Bakara, 2/267)
Hadislerde ise ticaret mallarına zekât verilmesi emredilmiştir:
"Hiçbir mal yoktur ki, onun zekâtı verilmesin, ticaret malları da buna dahildir." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, İstanbul'daki arsanız için niyetiniz üç katlı konut yapmak ve dini hizmetler için kullanmak ise, bu arsa üzerinde ticari bir faaliyet yoksa ve sadece bekletiliyorsa zekât düşmez. Çünkü Hanefi mezhebine göre, sadece ticaret amacıyla elde tutulan mallara zekât farzdır.
Ancak, arsanın değeri artınca satıp İzmir'de aynı amaçlarla kullanılacak bir yer almak niyeti ticari bir faaliyet olarak değerlendirilmez; bu yatırım amaçlıdır ve zekât gerektirmez.
İzmir'deki ikinci arsanız ve müteahhitle anlaştığınız inşaat aşamasındaki daireler ise, eğer ticaret amacıyla alınıp satılacaksa, yani daireler tamamlandığında veya yapım aşamasında satılacaksa, bu mallar ticaret malı sayılır ve zekât vermek gerekir. Çünkü bunlar ticari mal hükmündedir ve üzerinden bir yıl geçip nisab miktarına ulaşırsa zekât farz olur.
Öte yandan, eğer bu daireler sadece yatırım veya kendi kullanımınız içinse ve satılmak niyeti yoksa zekât farz olmaz.
Hanefi mezhebine göre, ev ve arsa gibi gayrimenkullerden sadece ticaret amacıyla elde tutulanlar zekâta tabidir. Kendi kullanımınız veya yatırım amaçlı bekletilen arsalar zekât kapsamına girmez.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebinde de benzer şekilde, ticaret amacıyla elde tutulan mallara zekât farz kılınmıştır. Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de arsaların ticaret malı olarak değerlendirilmesi durumunda zekât verilmesi gerekir. Ancak, yatırım amaçlı bekletilen arsalar için zekât farz değildir.
Sonuç
Özetle, İstanbul'daki arsanız ve İzmir'deki yatırım amaçlı olmayan arsalar için zekât farz değildir. Ancak, ticaret amacıyla alınıp satılan inşaat halindeki daireler için zekât vermeniz gerekir. Zekât hesaplamasında nisab ve bir yıl şartlarını göz önünde bulundurunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
