Arıcılıkla uğraşanların zekâtı hk.
تفاصيل السؤال
"Arıcılıkla uğraşan birisi zekât vermek istiyor ve elinde de ücretle almış olduğu bal var. Zekât olarak o baldan verebilir mi yoksa üretmiş olduğu baldan mı vermesi gerekir?"
Açıklama
Arıcılıkla uğraşan bir kişinin elinde bulunan balın zekâtı konusu, hem üretilen mallar hem de ticaret amacıyla elde edilen mallar açısından değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, arıcılık sonucu elde edilen bal, ticaret malı veya ziraat mahsulü gibi değerlendirilir ve zekâtı farzdır. Zekât, elde edilen baldan verilmelidir. Ücretle alınan bal ise ticaret malı sayılır ve onun da zekâtı verilmelidir. Dolayısıyla, hem üretilen baldan hem de satın alınan baldan ayrı ayrı zekât vermek gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu ve malın zekâtının verilmesi emredilmiştir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin..." (Bakara, 2/43)
Hadislerde de ticaret mallarının zekâtının verilmesi belirtilmiştir:
"Her yıl Ramazan sonunda malınızda zekât verin." (Buhari, Zekat, 1)
Detaylı Açıklama
Arıcılık sonucu elde edilen bal, ziraat mahsulü gibi kabul edilir. Hanefi mezhebine göre ziraat mahsullerinden elde edilen ürünlerin zekâtı, ürünün nisabına ulaştığında ve yıl geçtikten sonra verilmelidir. Ancak bal, ziraat mahsulü olarak değil, ticari mal olarak da değerlendirilebilir. Eğer bal ticaret amacıyla satın alınmışsa, bu bal ticaret malı sayılır ve ticaret mallarının zekâtı kurallarına göre zekât verilmelidir.
Bu durumda, arıcının kendi ürettiği balın zekâtı, ürünün miktarına göre hesaplanır. Nisab miktarı (genellikle 653 kg buğday veya karşılığı) ve yıl geçtikten sonra %10 veya %5 oranında zekât verilir. Ücretle alınan bal ise ticaret malı olarak değerlendirilir ve nisab miktarına ulaştığında %2,5 oranında zekât verilmelidir.
Günümüzde arıcılıkla uğraşanlar, hem kendi ürettikleri balın hem de satın aldıkları balın ayrı ayrı zekâtını hesaplamalıdır. Bu, malın türüne ve elde edilme şekline göre farklılık gösterir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde balın zekâtı değerlendirilir. Şafii mezhebine göre ziraat mahsullerinden zekât, ürünün %10 veya %5'i oranında verilir. Ticaret mallarında ise %2,5 zekât farzdır. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer hükümler vardır. Ancak balın ziraat mahsulü mü yoksa ticaret malı mı olduğu hususunda ihtilaf olabilir; bu nedenle elde etme şekli önemlidir.
Sonuç
Değerli Müslüman, arıcılıkla elde ettiğiniz balın zekâtını, üretim sonucu olan baldan ve satın aldığınız baldan ayrı ayrı vermeniz gerekir. Zekâtınızı hesaplayıp, malınızın türüne göre vermeniz İslam'ın emridir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.