Apartmanda oturan birinin kış mevsiminde kullanmadığı odaların peteğini kapatması caiz midir?
Détails de la question
"Kayınbiraderim herkesin kaloriferini kendisinin yaktığı kombili bir apartman dairesinde oturuyor. Evinde kullanmadığı boş iki oda var. Odaların peteklerini kapatmış. Apartman dairelerinde ise soğuk odanın alttaki ve üstteki dairelerin ısısını olumsuz etkilediği, ısı kaybına sebep olduğu malum. Ben bunun kul hakkı olduğunu, kendisi 30 lira az ödeme çabasıyla komşusunun 50 lira fazla ödemesine sebep olacağını söyledim. Bu arada Erzurum gibi kışın ağır geçtiği bir şehirde yaşadığımızı da ayrıca belirtmek isterim. Bu yaptığı doğru mudur?"
Açıklama
Kış mevsiminde apartman dairesinde kullanılmayan odaların peteklerini kapatmak, ısınma sistemi ve komşuların ısınma hakkı açısından önemli bir meseledir. Bu durum hem bireysel tasarruf hem de toplumsal sorumluluk boyutları taşır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, başkalarının hakkına zarar verecek şekilde hareket etmek caiz değildir. Eğer petek kapatmak komşuların ısınmasını olumsuz etkiliyor ve onların daha fazla ödeme yapmasına sebep oluyorsa, bu durum kul hakkına girer ve hoş karşılanmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de kul hakkının önemine dair birçok ayet bulunmaktadır. Özellikle haksızlık ve başkalarının hakkını gözetmeme durumları kınanmıştır.
"Allah, size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." (Nisa, 4/58)
"Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan cehennemden koruyun." (Tahrim, 66/6)
Hz. Peygamber (s.a.v) de başkalarının haklarına riayet etmeyi ve zarar vermekten kaçınmayı öğütlemiştir.
"Müminler, birbirlerinin aynasıdır." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Türkiye'de özellikle Erzurum gibi soğuk iklimlerde apartmanlarda merkezi ısıtma sistemleri kullanılır. Bu sistemlerde bir dairenin peteklerini kapatması, alt ve üst katların ısınmasını zorlaştırabilir. Bu da diğer komşuların daha fazla yakıt tüketmesine ve dolayısıyla daha yüksek fatura ödemesine yol açar. Böyle bir durumda, bireysel tasarruf amacıyla yapılan hareket, toplumsal zarar doğurabilir.
İslam ahlakı, bireysel çıkarların toplumun zararına olmamasını emreder. Komşuluk hakları ve adalet prensibi gereği, başkalarının hakkını zedeleyecek davranışlardan kaçınılmalıdır. Kayınbiraderinizin bu davranışı, eğer komşuların ısınmasını olumsuz etkiliyorsa ve onların daha fazla ödeme yapmasına sebep oluyorsa, kul hakkı kapsamına girer ve düzeltilmesi gerekir.
Ancak, eğer petek kapatmak doğrudan komşuların ısınmasını etkilemiyor ve sadece kendi dairesi içinde tasarruf sağlanıyorsa, bu durumda sorun olmaz. Bu nedenle teknik durumun iyi analiz edilmesi önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak kul hakkına riayet edilmesi gerektiği konusunda ittifak halindedir. Bazı durumlarda, teknik olarak petek kapatmanın komşulara zarar vermediği kanıtlanırsa, bu konuda farklı uygulamalar olabilir. Ancak temel prensip, başkalarının hakkını zedelememektir.
Sonuç
Kardeşim, eğer petek kapatmak komşuların ısınmasını ve faturalarını olumsuz etkiliyorsa, bu davranış kul hakkına girer ve yapılmamalıdır. Teknik olarak zarar vermiyorsa, tasarruf amacıyla petek kapatılabilir. Önemli olan, başkalarının hakkına zarar vermemektir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
