Anneye Verilen Hac Sözü Öldükten Sonra Yerine Getirilir mi?
Detail Pertanyaan
"Selamünaleyküm. Ben 2000 yılında işte transferim olursa ve maaşım 200 TL olursa, annemi hacca göndereceğime söz vermiştim, o zamanlar 100 dolar yaklaşık 86 TL idi. 2000 yılında ekonomide sıkıntılar oluştu ve dolar aniden 185 TL'ye kadar yükseldi ve ben annemi hacca gönderemedim, annem 2007 yılında vefat etti. Vefat etmeden önce de parayı toparlayamadım. Annemin vefat etmesine rağmen yine de haccını yerine getirmem gerekiyor mu?"
Açıklama
Anneye verilen hac sözü, bir kişinin annesini hacca göndermeyi taahhüt etmesi durumudur. Bu tür sözlerin yerine getirilmesi, İslam hukukunda önemli bir sorumluluktur ancak vefat eden kişi adına yapılacak ibadetler konusunda özel hükümler vardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, anne vefat etmişse onun adına hacca gitmek (nafile olarak) vacip değildir. Hac, kişinin kendi üzerine farz olan bir ibadettir ve başkası adına yerine getirilmez. Dolayısıyla, anneniz vefat ettiği için onun adına hacca gitmeniz farz veya vacip olmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de hac ibadeti, kişinin kendi üzerine farz kılınmıştır:
"Haccı ve umreyi Allah için tamamlayın." (Âl-i İmrân, 3/97)
Hadislerde de hac ibadeti kişinin kendi sorumluluğundadır. Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"İslam beş şey üzerine bina edilmiştir: Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in Allah'ın Resulü olduğuna şehadet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, Ramazan orucunu tutmak ve hacca gitmek." (Buhari, İman 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, annenize hacca gitme sözü vermeniz güzel bir niyettir ve bu tür sözler Allah katında değerlidir. Ancak annenizin vefatından sonra onun adına hacca gitmek vacip değildir. Hac, kişinin kendi üzerine farz olan bir ibadettir ve başkası adına yerine getirilmez. Eğer anneniz hayatta olsaydı ve maddi imkânlarınız el verseydi, onun haccını yaptırmak sevap olurdu.
Bu durumda yapabileceğiniz en güzel şey, anneniz için dua etmek, hayır ve sadaka vermek, onun ruhuna hediye etmek ve Allah'tan rahmet dilemek olacaktır. Ayrıca, annenizin adına sadaka-i cariye vermek de sevap kazandırır.
Ekonomik zorluklar ve zamanın şartları göz önüne alındığında, bu tür sözlerin yerine getirilememesi kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırır. Allah, kuluna güç yetiremeyeceği şeyleri yüklemez.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak hac ibadetinin kişiye farz olduğunu ve başkası adına yerine getirilmesinin vacip olmadığını kabul ederler. Ancak bazı alimler, nafile hac olarak başkası adına gitmenin sevap olduğunu belirtmişlerdir. Fakat bu, farz haccın yerine geçmez.
Sonuç
Özetle, anneniz vefat ettiği için onun adına hacca gitmeniz farz değildir. En iyisi onun ruhu için dua etmek ve hayır yapmaktır. Allah niyetlerinizi kabul etsin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
