Anneme haksızlık eden dedemin kötü sözlerine karşılık vermek günah mı?
Butiran Soalan
"Hocam, annem yıllardır kayınbabasıyla (yani dedemle) geçinemiyor. Aynı bahçede yaşıyoruz, ayrı evlerdeyiz ama çok yakınız. Dedemin birçok ihtiyacı var ve biz mecburen karşılamaya çalışıyoruz. Fakat buna rağmen bizden razı değil.
Dedem İslam’ın gereklerinden uzak bir hayat yaşıyor, namaz kılmaz, oruç tutmaz. Sürekli bize beddua eder, küfür eder. Özellikle babama bizi şikâyet ederek evde huzursuzluk çıksın diye çabalar. Bu durum annemi çok yıpratıyor. Annem sabırsız biri ve onunla sık sık ağız dalaşına giriyor, zaman zaman çok ağır sözler söylüyor. Biz ne kadar susturmaya çalışsak da bazen mümkün olmuyor.
Dedem anneme hakaret ettiğinde biz de dayanamıyoruz, karşılık veriyoruz. Bu durum beni çok üzüyor ve korkuyorum. Acaba bu şekilde davranmakla günaha mı giriyoruz? Biz ne yapmalıyız, nasıl bir yol izlemeliyiz?"
Açıklama
Dedemin annene kötü sözler söylemesi ve sizin buna karşılık vermeniz, aile içi ilişkilerde yaşanan zor bir durumdur. Bu tür davranışlar İslam ahlakı ve aile hukukunda hassasiyetle ele alınır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kötü sözlere karşılık vermek genel olarak hoş karşılanmaz ve mümkünse sabretmek, güzel sözle karşılık vermek emredilir. Ancak insanın sınırları zorlandığında kendini savunması da caizdir. Fakat bu savunma, ölçülü ve hakaret boyutuna varmadan olmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah, kötü sözlere güzel sözle karşılık vermeyi emreder:
"İyilik ve kötülük bir olmaz. Sen (kötülüğü) en güzel şekilde sav; o zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse sanki candan bir dost olur." (Fussilet, 41/34)
Hz. Peygamber (s.a.v) de sabrı ve güzel ahlakı tavsiye etmiştir:
"Müminler, iman bakımından birbirlerine karşı merhametli ve şefkatlidirler." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, aile içinde yaşanan bu tür sıkıntılar, sabır ve hikmetle çözülmelidir. Dedemin namaz kılmaması, oruç tutmaması gibi durumlar onun kişisel sorumluluğundadır ve bu konuda zorlamak uygun değildir. Ancak ona karşı saygı ve nezaket korunmalıdır. Kötü sözlere karşılık vermek, durumu daha da kötüleştirebilir ve aile huzurunu zedeler. Bu yüzden mümkün olduğunca sakin kalmak, dua etmek ve arabuluculuk yapmak daha faydalıdır.
Eğer dedemizin kötü sözleri aileyi ciddi şekilde rahatsız ediyorsa, bu durumu uygun bir şekilde, örneğin aile büyükleri veya bir din görevlisi aracılığıyla çözmeye çalışmak gerekir. Ayrıca, annene sabırlı olması, kötü sözlere karşılık vermemesi için destek olunmalıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.v) "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz" buyurmuştur (Buhari, Edeb 69), bu da aile içi ilişkilerde yumuşak davranmanın önemini gösterir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde kötü sözlere karşılık vermekten kaçınılması öğütlenir. Ancak Hanbeli mezhebi, kişinin kendini koruması için ölçülü karşılık vermeyi caiz görür. Yine de bu, aile içi huzuru korumak için son çare olmalıdır.
Sonuç
Özetle, dedemin kötü sözlerine karşılık vermek günah sayılabilir; sabır ve güzel sözle karşılık vermek daha faziletlidir. Aile huzuru için mümkün olduğunca sakin kalmak, arabuluculuk yapmak ve kötü sözlerden kaçınmak en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
