Anneden Kalan Miras Kimlere Ne Kadar Düşer?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Biz şu anda 3 erkek 1 kız olmak üzere 4 kardeşiz. Babamız sağ. Annem ise vefat etti. Bizim bir ablamız daha var imiş, ama o bundan 50 sene önce vefat etmiş. Bu ablamızın 1 tane kızı var. Annem vefat edeli 7 sene oldu. Annemin bir tarlası var. Burasını karayolları istimlak etti. Bize biraz istimlak parası verecekler. Bu paradan bundan 50 sene önce vefat eden ablamızın kızını da pay düşer mi? Bölüşüm nasıl olacak."
Açıklama
Anneden kalan mirasın kimlere ve ne kadar düşeceği, İslam fıkhında mirasın paylaştırılması kurallarına göre belirlenir. Burada, annenizin vefatı sonrası mirasın paylaşımı ve 50 yıl önce vefat eden ablanızın kızının durumu ele alınacaktır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, mirasçıların önceliği canlı olan çocuklar ve diğer yasal mirasçılardır. Vefat eden kardeşin çocukları (torunlar) ancak o kardeşin miras payı varsa onun yerine geçerler. Ancak burada, ablanız 50 yıl önce vefat ettiği için onun miras payı doğrudan yoktur. Torunu (ablanızın kızı) ancak ablasının miras payı varsa onun yerine geçer. Fakat ablanızın miras payı, annenizin mirası içinde değil, annenizin mirasından önceki bir miras paylaşımıdır. Dolayısıyla annenizin mirasından pay alamaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de miras payları açıkça belirtilmiştir:
"Allah size çocuklarınız hakkında, erkek için dişiden iki pay, eğer çocuklarınızdan yalnız birisi ise ona da yarım pay yazdı..." (Nisa Suresi, 4:11)
"Eğer ölenin çocukları varsa, ana ve babaya mirastan belirli paylar verilir, kalan çocuklara kalır." (Nisa Suresi, 4:12)
Hadislerde de mirasçıların belirlenmesi ve yerine geçme (veleth) konusu işlenmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, anneniz vefat ettiğinde mirası, onun sağ kalan çocukları arasında paylaştırılır. Siz 3 erkek ve 1 kız kardeş olarak mirasçılarınızdır. Ablanız 50 yıl önce vefat ettiği için onun miras payı annenizin mirasından düşmez. Ablanızın kızı ise, ablasının yerine geçerek miras alamaz çünkü ablanız mirasçı değil, mirasçı olabilmesi için annenizden mirasçı olması gerekir. Ancak ablanız annenizden mirasçı olmadığı için onun çocuğu da miras alamaz.
Bu durumda, annenizin mirası 3 erkek ve 1 kız kardeş arasında Hanefi mezhebine göre paylaştırılır. Erkek çocuklar kızın iki katı pay alır. Yani toplam pay 3 erkek x 2 + 1 kız x 1 = 7 paydır. Her erkek 2 pay, kız 1 pay alır.
Örnek olarak, istimlak bedeli 70.000 TL ise;
- Her erkek kardeş 20.000 TL (2/7 x 70.000)
- Kız kardeş 10.000 TL (1/7 x 70.000)
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak mirasçıların yerine geçme (veleth) prensibi benzer şekilde uygulanır. Ancak ablanızın 50 yıl önce vefat etmiş olması ve annenizin mirasından pay alamaması konusunda farklı bir görüş yoktur.
Sonuç
Özetle, 50 yıl önce vefat eden ablanızın kızı annenizin mirasından pay alamaz. Annenizin mirası, sağ kalan 3 erkek ve 1 kız kardeş arasında Hanefi mezhebine göre 2:1 oranında paylaşılır. İstimlak bedelini bu oranlara göre bölüşmeniz gerekir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
