Anne Yemini Bozulabilir mi?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm, ben 24 yaşında bir üniversite öğrencisiyim. Annem vakti zamanında bir motosiklet kazasına şahit olmuş ve o an; “Oğlum ölümü çiğnemediği sürece asla motora binemez de, alamaz da.” diye büyük yemin etmiş. Annem böyle söylediğinden midir bilinmez bende de aşırı motor tutkusu var. Annem şu an bunu görüp izin vermek istese de kendisine veya bana bir şey olur korkusuyla çok huzursuz. Ben ise hem annemi razı etmek hem de motora binmek istiyorum.Bu yeminden geri dönüş var mıdır?Ne yapmamız gerekir?"
Açıklama
Anne tarafından yapılan yemin, İslam hukukunda bağlayıcı bir söz olarak kabul edilir ve yerine getirilmesi gerekir. Ancak bazı durumlarda bu yeminin bozulması veya kefaret verilerek geçersiz kılınması mümkündür.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, annenizin yaptığı yemin, oğlunun motosiklete binmemesi üzerine bir yemin olduğundan, bu yemini bozmak mümkündür ancak bunun için kefaret ödenmesi gerekir. Yemin, kişinin kendisi için yapabileceği bir bağlayıcı söz olmakla birlikte, başkası için yapılan yeminlerde durum farklılık gösterebilir. Ancak burada anne, kendi sözüyle sizi bağlamış gibi görünüyor ve bu durumda yemin geçerlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de yeminle ilgili hüküm şöyledir:
"Yeminlerinizi bozmanız size bir zarar vermez. Ancak yeminlerinizi bozmak isteyen kimse, bir yoksulu doyuracak veya bir yoksula giyecek verecek veya bir köleyi azat edecek. Kim bunları bulamazsa, üç gün peş peşe ardarda oruç tutsun. İşte yeminlerinizi bozmanız size zarar vermez. Allah, bağışlayandır, esirgeyendir." (Maide, 5/89)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, annenizin yaptığı yemin sizin için bir bağlayıcıdır ve bu yemini yerine getirmek gerekir. Ancak yemin, yapılmışsa ve bozulmak isteniyorsa, yukarıdaki ayette belirtildiği gibi kefaret ödenmelidir. Kefaret, üç gün oruç tutmak, veya yoksulu doyurmak ya da giyecek vermektir. Bu durumda anneniz yeminini bozmak isterse, bu kefareti yerine getirmelidir.
Öte yandan, annenizin bu yemini sizin özgürlüğünüzü tamamen kısıtlamamalıdır. Siz de annenizle konuşarak onun endişelerini gidermeye çalışabilir, motosiklet kullanırken gerekli güvenlik önlemlerini alacağınızı, dikkatli olacağınızı belirtebilirsiniz. Böylece annenizin kaygıları azalabilir. Ayrıca anneniz yeminini bozmak isterse, kefaretle birlikte bu konuda bir uzlaşma sağlanabilir.
Yeminler kişinin kendi üzerine olan sorumluluklardır. Başkası için yapılan yeminlerde, özellikle anne-baba tarafından çocuklar için yapılan yeminlerde, alimler arasında ihtilaf vardır. Ancak burada annenizin kendi sözüyle sizi bağlaması, sizin de bu yemini ciddiye almanız gerektiğini gösterir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de yeminlerin kefaretle bozulabileceği görüşü hakimdir. Malikilerde ise yeminlerin bozulması konusunda daha katı görüşler olabilir ancak kefaretle yeminlerin geçersiz kılınması genel kabul görür.
Sonuç
Özetle, annenizin yaptığı yemin bağlayıcıdır ve bozulması için kefaret gerekir. Annenizle açık ve saygılı bir şekilde konuşarak endişelerini azaltmaya çalışınız. Yemin bozulacaksa, Kur'an-ı Kerim'de belirtilen kefareti yerine getirmek gerekir. Böylece hem annenizin gönlü alınır hem de sizin motosiklet tutkunuz dengelenmiş olur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
