Anne Ve Babamızın Hatalı Davranışlarına Karşı Tutumumuz Nasıl Olmalıdır?
প্রশ্নের বিবরণ
"Selamünaleyküm.
1. Sorum: Annem ve babam akşamları televizyonda dizi izliyorlar. Onların yanında oturmalı mıyım? Oturursam harama bakma durumu var. Oturmazsam birbirimizin yüzünü göremiyoruz neredeyse.
2. Sorum: Annem ve ben elhamdülillah namazımızı hiç aksatmayız ancak babam hiç namaz kılmaz. Cumaya bile gitmiyor. Zaman zaman içki de içiyor. Çevresi tarafından çok sevilen, yardımsever, güler yüzlü bir insan. Annem senelerdir onunla birlikte hacca gitmek için yalvarıyor. İmkânı da var ama gitmiyor. Onun için yapabileceğimiz bir şey var mı?"
Açıklama
Anne ve babamızın hatalı davranışlarına karşı tutum, İslam ahlakı ve saygı çerçevesinde dengeli bir şekilde ele alınmalıdır. Bu, hem onları kırmamak hem de dini sorumluluklarımızı yerine getirmek açısından önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, anne ve babaya saygı ve itaat farzdır; ancak bu itaat, Allah'ın emirlerine ve yasaklarına aykırı olmamalıdır. Onların hatalı davranışlarına karşı nezaketle ve sabırla yaklaşmak, onları kırmamak esastır. Haram olan şeylere ortak olmamak gerekir, ancak aile bağlarını koparmamak için uygun yollar aranmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah, anne babaya iyi davranmayı emreder:
"Rabbin sadece O'dur. O'ndan başka ilah yoktur. Öyleyse O'na ibadet et ve anne babaya iyilik yap." (Lokman, 31/14)
Ancak itaatin sınırı da belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere ve sizden olan emir sahiplerine de itaat edin. Eğer bir şeyde anlaşmazlığa düşerseniz, onu Allah'a ve Resulüne götürün." (Nisa, 4/59)
Hz. Peygamber (sav) de şöyle buyurmuştur:
"Cennet annelerin ayakları altındadır." (Nesai)
Ancak harama ortak olmak caiz değildir:
"Kim Allah'a ve Resulüne itaat ederse, onu cennetle müjdele; kim de yüz çevirirse, ona cehennem azabı vardır." (Nisa, 4/13)
Detaylı Açıklama
1. Sorunuzda, anne ve babanızın televizyon dizisi izlemesi ve sizin orada bulunmanız konusu var. Dizilerde bazen haram unsurlar olabilir. Hanefi mezhebine göre, harama ortak olmak, harama bakmak veya haram işlere iştirak etmek uygun değildir. Ancak, aile ortamında onlarla birlikte olmak, iletişimi koparmamak da önemlidir. Bu durumda, diziyi izlerken haram unsurlar varsa dikkatlice bakmamak, mümkünse başka bir meşguliyet edinmek veya nazikçe ortamdan ayrılmak tavsiye edilir. Böylece hem saygı korunur hem de harama ortak olunmamış olur.
2. Babanızın namaz kılmaması ve içki içmesi gibi durumlar, onun dini sorumluluklarını yerine getirmediği anlamına gelir. Ancak onun yardımsever ve sevilen biri olması, İslam ahlakının önemli bir parçasıdır. Ona karşı sabırlı olmak, dua etmek ve güzel örnek olmak en doğru yaklaşımdır. Zorlama veya sert tavır yerine, sevgi ve hikmetle onu namaza teşvik etmek, hacca gitme konusunda ikna etmeye çalışmak daha faydalıdır. Zira zorlamak kalpten iman getirmez. Ayrıca, Kur'an'da "İyilikle kötülük bir olmaz. Sen kötülüğü en güzel şekilde sav; o zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse sanki sıcak bir dost olur." (Fussilet, 41/34) buyurulmuştur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde anne babaya saygı ve itaatin önemini vurgular, ancak harama ortak olmama konusunda hassasiyet gösterirler. Bazı alimler, haram içeren ortamdan tamamen uzaklaşmayı önerirken, bazıları aile bağlarını korumak adına daha ılımlı davranmayı tavsiye eder.
Sonuç
Değerli Müslüman, anne ve babanıza karşı saygılı ve sabırlı olun. Onların hatalarını düzeltmek için güzel örnek olun, harama ortak olmaktan kaçının ve dua ile destek olun. Aile bağlarını koparmadan, hikmetle yaklaşmak en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
