Anne Babaya İyi Davranmayan Abiye Ne Yapılmalı?
جزئیات سؤال
"Anneme babama evde sürekli küfür eden bir abim var. Evi terk etsem annem babam üzülür. Mecbur katlanıyorum benim ona gücüm yetmiyor. Annem babam ondan kurtulmak istiyor ama hep acıyorlar işi yok diye. Ben bu duruma seyirci kalmak zorundayım. Sizce ne yapmalıyım ona, katlanmalı mıyız, perişan olmasın diye onun düşünemediğini biz düşünüp ona iyi mi davranmalıyız? Yoksa onu terk etmemiz doğru olur mu? Ailem onun yanında mutsuz, her gün eriyorlar ama ondan ayrılsalar perişan olsa yine üzülecekler."
Açıklama
Anne babaya iyi davranmamak aile içinde büyük bir sorun teşkil eder ve bu durum hem ebeveynlerin hem de diğer aile fertlerinin ruhsal sağlığını olumsuz etkiler.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, anne babaya saygı ve iyi davranmak farzdır. Onlara zarar veren, kötü davranan bir kardeşe karşı sabırlı olmak ve onu doğru yola yönlendirmek gerekir. Ancak aile fertlerinin huzurunu bozacak derecede kötü muameleye maruz kalmak da meşru değildir; bu durumda meşru yollarla korunmak ve gerektiğinde ortamdan uzaklaşmak caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de anne babaya iyi davranmanın önemi vurgulanmıştır:
"Rabbin, yalnız O'na ibadet etmenizi ve anne-babaya iyi davranmanızı emretti." (Lokman, 31/14)
Bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Cennet annelerin ayakları altındadır." (Nesai)
Ayrıca, kötü davranan bir kimseye karşı sabırlı olmak ve ona iyilikle karşılık vermek tavsiye edilmiştir:
"İyilik ve kötülük bir olmaz. Sen (kötülüğü) en güzel olanla sav; o zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse sanki candan bir dost oluverir." (Fussilet, 41/34)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, ailenizde yaşanan bu zor durumda öncelikle anne babanıza karşı sabırlı olmanız ve onlara destek olmanız önemlidir. Ancak abinizin evde sürekli küfür etmesi ve ailenizi üzmesi, ailenizin huzurunu ciddi şekilde bozuyorsa, bu durumun devam etmesi beklenemez. İslam, aile fertlerinin birbirine zarar vermesini yasaklar. Bu nedenle, abinizle uygun bir dille konuşarak davranışlarını düzeltmesi için çaba göstermek gerekir. Eğer bu mümkün değilse, anne babanızın ve sizin ruh sağlığınızı korumak için geçici olarak ortamdan uzaklaşmak, mesela başka bir yerde kalmak veya destek almak caizdir ve hatta tavsiye edilir.
Ailenizin bir arada olması elbette güzeldir, ancak bu birliktelik sürekli mutsuzluk ve zarar getirecekse, İslam'ın ruhuna uygun olan, zarar vermeyen bir çözüm aramaktır. Anne babanızın üzülmemesi için kendinizi feda etmek, onların manevi ve maddi zarar görmesine yol açabilir. Bu nedenle, hem onların hem de sizin iyiliğiniz için dengeli ve sağlıklı kararlar alınmalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde anne babaya iyi davranmak farz kabul edilir. Ancak aile içi şiddet veya kötü muamele durumunda, kişinin kendisini koruması ve gerekirse ortamdan uzaklaşması caiz görülür. Maliki mezhebinde de aile huzurunun korunması önceliklidir.
Sonuç
Anne babaya iyi davranmak farzdır ancak kötü davranan bir aile ferdine karşı sabır ve iyilikle yaklaşmak gerekir. Ailenizin huzuru için uygun yollarla çözüm arayın, gerekirse ortamdan geçici olarak uzaklaşmak da caizdir. Kendinizi ve ailenizi koruyun, zorlaştırmayınız, kolaylaştırınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
