Anlaşılan Fiyat Üzerine İş Bitince Para Ekleme

Açıklama

Bu mesele, yapılan iş karşılığında anlaşılan ücretin dışında ek talepte bulunulması ve bunun İslam hukukundaki hükmü ile ilgilidir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, iş başında anlaşılan fiyat kesin olup, iş bitince ek ücret talep etmek caiz değildir. Anlaşma fiyatı üzerinden ödeme yapılması gerekir. Ancak, taraflar rızalarıyla ek ödeme yapabilirler, bu da sadaka veya ihsan hükmündedir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de ticaret ve anlaşmalarla ilgili hüküm şöyledir:

“Ey iman edenler! Yaptığınız ticarette hakkı tam verin ve insanların mallarında haksız yere eksiltmeyin.” (Nisa, 4/29)

Hz. Peygamber (sav) de sözleşmeye riayet edilmesini emretmiştir:

“Müslüman, Müslümanın kardeşidir; ona zulmetmez ve onu bırakmaz. Her kim kardeşinin ihtiyacını giderirse, Allah da onun ihtiyacını giderir.” (Buhari, Edeb 27)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, iş başında 20 milyon olarak anlaşılan ücret, taraflar arasında bağlayıcıdır. Ustanın sonradan 25 milyon istemesi, anlaşmanın dışında bir taleptir ve hukuken zorunlu değildir. Siz 20 milyon ödediyseniz, hakkınızı yerine getirmişsiniz demektir. Ustanın 300 lira gibi küçük bir miktar için hakkını helal etmesi, onun rızası ve ihsanıdır. Bu durumda, 300 lirayı vermek, gönül rahatlığı için yapılabilir ancak zorunlu değildir.

Günümüzde benzer durumlarda, anlaşmanın yazılı olması veya makbuz alınması tavsiye edilir. Böylece taraflar haklarını daha kolay koruyabilirler. Ayrıca, anlaşma dışı taleplerin önüne geçmek için sözleşme şartlarına sadık kalmak önemlidir.

Diğer Görüşler

Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, anlaşılan ücretin dışına çıkılması caiz görülmez. Ancak bazı alimler, işin zorluğu veya ek masraflar varsa, tarafların rızasıyla ek ücret alınabileceğini belirtirler. Bu da karşılıklı rızaya bağlıdır.

Sonuç

Özetle, 20 milyon olarak anlaşılan ücret ödenmişse, ek para verme zorunluluğunuz yoktur. Ustanın hakkını helal etmesi önemlidir. 300 lirayı gönüllü olarak verebilirsiniz, zorlamayın. Anlaşmalara sadık kalmak, hak ve adaletin korunması için esastır.