Ameliyat sonrası belirsiz zamanlarda olacak kanamada abdest ve namaz nasıl olmalıdır?
Vraagdetails
"Ben yakında nasip olursa küçük bir operasyon geçireceğim. Operasyon makat bölgesindeki bir yaradan dolayı olacak. Doktor ameliyat sonrası 5-6 hafta boyunca tamamen belirsiz zamanlarda kanama olabilir dedi. Bu kanama damla damla ya da çok küçük sızıntı şeklinde olabilirmiş ve bazen hiç olmaz bazen de tüm gün olabilirmiş; hiç beklenmedik bir zamanda kanama olabilir ve hissedilmez dedi. Yani namaz sırasında da olabilir, öncesinde de ve hissedilmiyor. Bir de -affedersiniz- makat bölgesinde olduğu için dışarıda, herhangi bir yerde kontrol etme imkânı da yok. Benim bu durumda namazım, abdestim nasıl olur hocam? Ne zaman, nasıl kanayacağı belli olmayan ve sürekli kontrol etme imkânım olmayan bu durumda özürlülük durumu mu olur?"
Açıklama
Ameliyat sonrası belirsiz zamanlarda olan kanama, özellikle makat bölgesinde ve kontrolün zor olduğu durumlarda, ibadetlerin nasıl yapılacağı konusunda Müslümanlar için önemli bir sorudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sürekli ve belirsiz kanama halinde kişi, bu durumu "müsta'mer" (devamlı) kanama olarak kabul eder. Bu durumda, kişinin temiz olduğu zamanlar belirlenerek abdest alması ve namaz kılması gerekir. Kanamanın devam ettiği süreler ise hayız veya nifas gibi değerlendirilmez. Bu nedenle, ameliyat sonrası belirsiz kanama durumunda, kişi kanamanın olmadığı zamanlarda abdest alıp namazını kılar. Kanama devam ettiği sürece abdest bozulmaz ve namaz kılınmaz. Kanamanın miktarı çok az olsa bile, devamlılık ve belirsizlik esas alınır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de hayız ve nifas dönemlerinde namaz ve orucun hükmü açıklanmıştır:
"Ey Peygamber! Kadınların hayız (adet) hallerinde onlara yaklaşma; temizleninceye kadar onlardan uzak dur. Temizlendiklerinde Allah'ın emrettiği şekilde onlara yaklaş. Şüphesiz Allah tövbeleri çok kabul edendir, çok merhamet edendir." (Bakara, 2/222)
Hadislerde ise devamlı kanama (müsta'mer) ile ilgili açıklamalar vardır. Hz. Aişe validemizden rivayet edilen bir hadis şöyledir:
"Müsta'mer kanaması olan kadın, kanamanın olmadığı zamanlarda gusleder, namazını kılar ve orucunu tutar." (İbn Mace, Taharet, 125)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, ameliyat sonrası makat bölgesinde belirsiz ve kontrolü zor kanama yaşamanız durumunda, bu kanamayı hayız veya nifas gibi değerlendirmemek gerekir. Çünkü bu kanama, hastalık veya ameliyat sonucu ortaya çıkan sürekli ve belirsiz bir durumdur. Hanefi mezhebine göre bu tür kanamalarda kişi, "müsta'mer" kanamalı sayılır.
Bu durumda yapılması gereken, kanamanın olmadığı süreleri tespit etmeye çalışmaktır. Kanamanın olmadığı anlarda abdest alınır ve namaz kılınır. Kanama devam ettiği sürede ise abdest bozulmaz, namaz kılınmaz. Ancak ameliyat sonrası kanamanın damla damla ve bazen hissedilmemesi, kontrolün zor olması nedeniyle, mümkün olduğunca namaz aralarında abdest tazelemek ve namazı kılmak esastır.
Namaz sırasında kanama olması veya hissedilmemesi durumunda, Hanefi fıkhında abdestin bozulması için kanamanın miktarının belirli bir ölçüyü aşması gerekir. Çok az kanama abdest bozmaz. Ancak ameliyat sonrası kanamanın devamlılığı ve belirsizliği göz önünde bulundurularak, kişinin kendini zorlamadan, mümkün olduğu kadar temiz zamanlarda ibadet etmesi tavsiye edilir.
Bu tür durumlarda, Diyanet İşleri Başkanlığı da hastalık ve ameliyat sonrası devamlı kanamalarda müsta'mer kanama hükmünün geçerli olduğunu ve kişinin ibadetlerini bu çerçevede yapması gerektiğini belirtmektedir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de benzer şekilde müsta'mer kanama kabul edilir ve kişi kanamanın olmadığı zamanlarda gusleder, namaz ve orucunu yapar. Malikî ve Hanbeli mezheplerinde de genel anlayış benzerdir, ancak kanamanın miktarı ve devamlılığı konusunda küçük farklılıklar olabilir.
Sonuç
Ameliyat sonrası belirsiz ve kontrolü zor kanama durumunda, Hanefi mezhebine göre bu kanama müsta'mer kabul edilir. Kanamanın olmadığı zamanlarda abdest alıp namaz kılmak gerekir. Kanamanın devam ettiği sürede ise namaz kılınmaz ve abdest bozulmaz. Bu şekilde ibadetlerinizi kolaylaştırarak yapmanız dini açıdan uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
