Altınlarını çocuklarına paylaştıran annenin zekât vermesi gerekir mi?
Vraagdetails
"Hocam, annemin nisap miktarına ulaşan altınları var ve Allah kabul etsin, her yıl zekâtını veriyor. Bu altınları alma niyeti, evlenme çağına gelen biz çocuklarına destek olmaktı. Ancak babam eli açık bir insan değil ve her yıl zekât verme zamanı geldiğinde aralarında tartışma yaşanıyor.
Annem de bu huzursuzluğun devam etmemesi için altınları dört kardeş olarak bize paylaştırsa ve bizim zimmetimize geçse, bu durumda annemin yine de zekât vermesi gerekir mi?"
Açıklama
Altınların zekâtı, sahip olunan miktarın nisaba ulaşması halinde her yıl verilmesi gereken bir ibadettir. Ancak mülkün kime ait olduğu ve zimmetin kime geçtiği zekât hükmünü etkiler.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, altınlar anne adına kayıtlı ve onun malı ise, anne zekât vermekle yükümlüdür. Eğer altınlar çocukların zimmetine geçerse ve onlar mal sahibi olursa, zekât sorumluluğu çocuklara geçer. Anne, altınları çocuklarına hediye veya bağış yoluyla devretmedikçe, sadece kullanım amacıyla paylaştırsa bile, mal üzerindeki mülkiyet devam eder ve anne zekât vermeye devam eder.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu şöyle bildirilir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara, 2/43)
Hz. Peygamber (s.a.v) de malın sahibinin zekât vermesi gerektiğini belirtmiştir:
"Her yıl Ramazan sonunda malınızda kalan nisap miktarı için zekât veriniz." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, annenizin altınları çocuklara sadece destek amacıyla paylaştırması, malın mülkiyetinin çocuklara geçtiği anlamına gelmez. Zimmete geçme, malın gerçek anlamda devri ve mülkiyetin çocuklara geçmesi ile gerçekleşir. Eğer sadece kullanım kolaylığı sağlanıyorsa, mal anneye aittir ve zekât verme yükümlülüğü annededir.
Ancak anneniz altınları çocuklarına gerçek anlamda hediye etmiş ve mülkiyet onlara geçmişse, zekât yükümlülüğü çocuklara geçer. Bu durumda çocuklar nisap miktarına ulaşıyorlarsa kendi zekâtlarını vermelidirler.
Aile içi huzursuzlukları önlemek için malın devri konusunda açık ve net bir anlaşma yapılması önemlidir. Ayrıca zekât zamanında malın kime ait olduğu ve kimlerin sorumlu olduğu belirlenmelidir. Böylece tartışmalar önlenir ve ibadet kolaylaşır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malik mezheplerinde de benzer şekilde, malın gerçek sahibi zekât vermekle yükümlüdür. Hanbeli mezhebinde ise malın kullanım hakkı verilse bile zekât sorumluluğu devam edebilir. Ancak genel olarak mülkiyetin devri esas alınır.
Sonuç
Özetle, altınlar annenizin malı ise zekâtı annemiz vermelidir. Eğer altınlar çocuklara gerçek anlamda devredilmişse, zekât sorumluluğu çocuklara geçer. Aile içi huzur için malın kime ait olduğu netleştirilmeli ve zekât bu doğrultuda verilmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
