Altını olup evi arabası olmayan zekât vermeli midir?
جزئیات سؤال
"Muhterem hocam elinde üç yüz gram altını olan, evi ve hiçbir taşınmazı bulunmayan, hasta bir çocuğu ve kocası olan, asgari ücretten başka hiçbir geliri olmayan bir Müslümanın zekât vermesi gerekir mi? Bunun yanı sıra verilen zekâtları alabilir mi? Var olan altın verilen yardımlarla toplanılmış. Rabbim hizmetlerinizi daim etsin."
Açıklama
Zekât, İslam'ın beş şartından biridir ve malın belirli bir miktarını ihtiyaç sahiplerine vermekle yükümlüdür. Ancak zekât vermekle yükümlü olmak için kişinin belirli şartları taşıması gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir Müslümanın zekât vermesi için nisab miktarına sahip olması ve bu malın üzerinden bir yıl geçmesi gerekir. Eğer kişi temel ihtiyaçlarını karşılayacak mal varlığına sahip değilse, yani evi, arabası gibi temel ihtiyaçları karşılayacak taşınmazları yoksa ve asgari ücretle geçiniyorsa, zekât vermekle yükümlü değildir. Ancak zekât alabilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu belirtilmiştir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin..." (Bakara, 2/43)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Mallarınızda zekât vermedikçe bereket bulmaz." (Buhari, Zekât, 1)
Ancak zekâtın farz olması için malın nisab miktarına ulaşması ve bir yıl (hılat) geçmesi şarttır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, elinizde bulunan üç yüz gram altın, nisab miktarına ulaşmışsa ve üzerinden bir yıl geçmişse zekât vermeniz gerekir. Nisab, yaklaşık 85 gram altın olarak kabul edilir. Ancak burada önemli olan, sizin temel ihtiyaçlarınızı karşılayacak mal varlığınızın olup olmadığıdır. Eviniz ve arabanız yoksa ve asgari ücretle geçiniyorsanız, bu durumda zekât vermek sizin için zorlayıcı olur ve Hanefi mezhebine göre zekât yükümlülüğünüz düşer.
Hasta çocuğunuz ve ailenizin ihtiyaçları önceliklidir. Zekât, ihtiyaç sahiplerine verilmek üzere farz kılınmıştır; eğer siz ihtiyaç sahibi durumundaysanız zekât alabilirsiniz. Ayrıca, zekât vermek için toplanan altın, başkalarının yardımlarıyla bir araya getirilmişse, bu altın sizin şahsi malınız sayılmaz ve zekât vermeniz gerekmez.
Bu durumda, öncelikle kendi ve ailenizin temel ihtiyaçlarını karşılamaya çalışınız. Zekât vermekle yükümlü olmadığınız gibi, ihtiyaç sahibi olarak zekât almaya da hakkınız vardır. İslam dini kolaylaştırmayı emreder, zorlaştırmaz.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer şartlar aranır; yani malın nisab miktarına ulaşması ve kişinin zengin sayılması gerekir. Ancak bazı mezhepler, taşınmaz malın zekât kapsamına alınması veya borç durumu gibi detaylarda farklı değerlendirmeler yapabilirler. Fakat temel prensip aynıdır: Zekât vermek için kişinin zengin olması gerekir.
Sonuç
Sonuç olarak, evi ve arabası olmayan, asgari ücretle geçinen ve hasta çocuğu olan bir Müslüman, elindeki altın nisab miktarına ulaşsa bile temel ihtiyaçlarını karşılayamıyorsa zekât vermekle yükümlü değildir. Böyle durumlarda zekât almaya hak kazanır. Rabbim kolaylıklar versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
