Allah’ın kalbi, Allah’ın göğsü gibi ifadeleri kullanmak caiz mi?
تفاصيل السؤال
"Tamamen soyut anlamda düşünerek “Allah'ın göğsü”, “Allah'ın kalbi” gibi ifadeler kullanmak caiz midir? Mesela Allah'ın kalbi-göğsü merhamet doludur gibi bir ifade kullanılabilir mi?"
Açıklama
Allah’ın kalbi, göğsü gibi insanî organ isimlerini kullanmak, O’nun zatına ait olmayan ve insan benzeri sıfatlar ifade eden ifadelerdir. Bu tür ifadeler, Allah’ın yüceliği ve benzersizliği açısından dikkatle ele alınmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Allah’ın zatına ait olmayan insanî organ isimlerini O’na isnat etmek caiz değildir. Allah’ın zatı ve sıfatları, Kur’an ve sahih hadislerde açıklandığı şekilde anlaşılmalı, mecazi ve soyut anlamlar dahi olsa, O’na insanî özellikler yüklemekten kaçınılmalıdır.
Deliller
Kur’an-ı Kerim’de Allah’ın zatı ve sıfatları insan benzeri değildir. Allah şöyle buyurur:
"Hiçbir şey O'nun dengi değildir. O, işitendir, görendir." (Şura, 42/11)
Hz. Peygamber (sav) de Allah’a insanî sıfatlar isnat edenleri tenkit etmiştir:
"Allah’a benzerlik isnat edenler kafirdir." (Sahih Buhari, Kitabu'l-İman)
Detaylı Açıklama
Allah’ın kalbi, göğsü gibi ifadeler, Kur’an’da mecazi anlamda geçse bile (örneğin, "Allah’ın kalbi merhamet doludur" ifadesi), bu tür ifadelerden maksat O’nun rahmet ve merhametinin büyüklüğünü anlatmaktır. Ancak bu ifadeler, Allah’ın zatına insanî özellikler yüklemek anlamına gelmemelidir. Hanefi fıkhında, Allah’ın sıfatları, O’nun zatından ayrı ve benzersizdir. Bu nedenle, "Allah’ın kalbi merhamet doludur" demek yerine, "Allah çok merhametlidir" veya "Allah’ın rahmeti sonsuzdur" gibi ifadeler kullanmak daha uygundur. Günümüzde de bu hassasiyet korunmalı, Allah’a insanî organlar isnat edilmemelidir. Bu, Allah’ın yüceliğini ve benzersizliğini korumak için önemlidir. Soyut anlamda dahi olsa, bu tür ifadeler yanlış anlaşılmalara yol açabilir ve tevhid inancını zedeleyebilir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, Allah’a insanî sıfatlar isnat etmekten kaçınılır. Ancak bazı tasavvufî yorumlarda mecazi anlamda bu tür ifadeler kullanılsa da, bu ifadeler literal değil mecazî anlamda anlaşılır. Hanbeli mezhebinde de Allah’ın sıfatları, Kur’an ve sünnet ışığında yorumlanır, insanî benzetmelerden kaçınılır.
Sonuç
Değerli Müslüman, Allah’a insanî organ isimleri isnat etmekten kaçının. Allah’ın yüceliğini ve benzersizliğini koruyarak, O’nun sıfatlarını Kur’an ve sahih hadislerin ışığında ifade etmek en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.