Allah’ın isim ve sıfatlarının tefvizi ne demektir?

Açıklama

Allah’ın isim ve sıfatlarının tefvizi, O’nun zatına ait olan isim ve sıfatların anlamını olduğu gibi Allah’a bırakmak, yani tevil etmeden, benzetme yapmadan ve insan aklıyla sınırlandırmadan kabul etmek demektir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre Allah’ın isim ve sıfatları Kur’an ve sahih hadislerde bildirildiği şekilde kabul edilir; bu sıfatların mahiyeti hakkında derin teferruata girmeden, onları olduğu gibi Allah’a has kılmak gerekir. Bu anlayış tefviz olarak adlandırılır ve Allah’ın zatına ait sıfatların anlamını tevil etmeden, benzetmeden ve inkâr etmeden olduğu gibi kabul etmek esas alınır.

Deliller

Kur’an-ı Kerim’de Allah’ın isim ve sıfatlarının benzersizliği ve O’na benzetilmemesi vurgulanır:

"Allah’a hiçbir şey benzemez." (Şura, 42/11)

Hz. Peygamber (sav) de Allah’ın sıfatları hakkında olduğu gibi kabul etmeyi öğretmiştir:

"Allah’ın zatı, sıfatları ve fiilleri hakkında nehyedildiğiniz şeylerden sakının." (Sahih Buhari)

Detaylı Açıklama

Allah’ın isim ve sıfatları konusunda tefviz, özellikle tevhid inancının korunması açısından önemlidir. Bu, Allah’ın sıfatlarını insan sıfatlarına benzetmeden, onların mahiyetini Allah’a bırakmak anlamına gelir. Çünkü insan aklı, Allah’ın zatını ve sıfatlarını tam olarak kavrayamaz. Bu yüzden tevil (yorumlama) veya ta’til (inkâr) yöntemleriyle Allah’ın sıfatlarını değiştirmek veya anlamını daraltmak doğru değildir.

Günümüzde bazı tartışmalar, Allah’ın sıfatlarının mahiyeti ve nasıl anlaşılması gerektiği üzerinde yoğunlaşır. Bazıları sıfatları mecazi anlamda yorumlarken, bazıları ise tefviz yolunu tercih eder. Hanefi mezhebi, tefviz yolunu benimseyerek, Allah’ın sıfatlarını olduğu gibi kabul eder ve onların mahiyetini Allah’a bırakır.

Diğer Görüşler

Şafii ve Hanbeli mezhepleri de genellikle tefviz anlayışını benimser. Malikiler ise bazen sıfatların anlamını tevil ederek açıklamaya çalışabilirler. Ancak genel olarak Ehl-i Sünnet alimleri, Allah’ın sıfatlarını tevil etmeden kabul etmenin doğru olduğunu vurgularlar.

Sonuç

Değerli Müslüman, Allah’ın isim ve sıfatlarını olduğu gibi kabul etmek, onları tevil etmeden veya benzetmeden anlamak tefvizdir. Bu, Allah’ın yüceliğine ve benzersizliğine saygının bir gereğidir. Bu konuda tartışmalar olsa da, Hanefi mezhebine göre tefviz esas alınmalıdır.