Abese Suresinde neden kişinin kardeşinden kaçması, annesinden, babasından, eşinden ve çocuklarından önce belirtilmiştir?

Açıklama

Abese Suresi'nin 34-36. ayetlerinde kıyamet gününde insanın en yakınlarından bile kaçacağı belirtilir. Burada kardeşin, anneden, babadan, eşten ve çocuktan önce zikredilmesinin hikmeti üzerinde durulmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre bu ayetler, kıyamet gününün dehşetini ve insanın o gün yaşayacağı büyük korku ve telaşı anlatır. Kardeşin önce zikredilmesi, sosyal ve duygusal bağların en güçlü olduğu akrabalık ilişkilerinden biri olması sebebiyledir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de bu konuya dair ayetler şunlardır:

"İşte o gün kişi kardeşinden, annesinden, babasından, eşinden ve çocuklarından kaçar." (Abese, 80/34-36)

Detaylı Açıklama

Abese Suresi'nin bu ayetlerinde, kıyamet gününde insanın en yakınlarından bile kaçacağı ifade edilir. Kardeşin önce zikredilmesi, Arap toplumunda kardeşlik bağının çok güçlü olmasından kaynaklanır. Kardeş, aynı anne-babadan gelen ve genellikle en yakın arkadaş, sırdaş ve destekçi olarak görülür. Bu nedenle, böyle bir günde bile insanın kardeşinden kaçması, o günün ne kadar korkunç ve insanın çaresiz olduğunu vurgular.

Ayrıca, kardeşin önce gelmesi, aile içindeki sosyal ilişkilerin önemini ve o günün dehşetini daha etkili anlatmak için bir edebi düzenlemedir. Çünkü anneden, babadan, eşten ve çocuklardan kaçmak da zordur; fakat kardeşin önce zikredilmesi, yakınlık derecesi ve toplumdaki yeri itibariyle özel bir anlam taşır.

Günümüzde de aile bağlarının önemini kavramak ve kıyamet gününün korkunçluğunu anlamak açısından bu ayetler üzerinde düşünmek faydalıdır.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de benzer şekilde değerlendirilir; ancak bazı tefsirlerde kardeşin önce zikredilmesinin sebebi, Arapça dil yapısındaki edebi üslup ve anlam yoğunluğudur. Şafii ve Malikî mezheplerinde de bu ayetler, kıyamet gününün korkunçluğunu anlatan benzer yorumlarla açıklanır.

Sonuç

Değerli Müslüman, Abese Suresi'ndeki bu ayetler kıyamet gününün dehşetini ve insanın o gün yaşadığı korkuyu anlatır. Kardeşin önce zikredilmesi, yakınlık ve sosyal bağların önemini vurgulamak içindir. Bu ayetler, insanı dünya hayatında iyi ameller işlemeye ve Allah'a yönelmeye teşvik eder.