Kendimize Helal-Haram Kılma
Faahfaahinta Su'aasha
"Selamünaleyküm hocam ben kendi irademi denemek amaçlı çayı bıraktım. İçmiyorum artık sorum şu: Allah'ın size helal kıldığı güzel ve temiz şeyleri kendinize haram kılmayın ve sınırı aşmayın.” (Mâide, 5/87) ayetiyle muhattap oluyor muyum?"
Açıklama
Bu soru, bir Müslümanın Allah'ın helal kıldığı şeyleri kendi iradesiyle haram kılmasıyla ilgili Kur'an'daki bir ayetin muhatabı olup olmadığına yöneliktir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Allah'ın helal kıldığı şeyleri kendi isteğiyle haram kılmak mekruh (hoş karşılanmayan) olmakla birlikte, günah değildir. Yani kişi, kendi iradesiyle bazı helal şeyleri haram kılabilir ancak bu, Allah'ın hükmünü değiştirmez ve ayetteki yasaklama kapsamına girmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah şöyle buyurur:
"Allah size helal kıldığı güzel ve temiz şeyleri kendinize haram kılmayın ve sınırı aşmayın." (Mâide, 5/87)
Bu ayet, insanların Allah'ın helal kıldığı nimetleri haksız yere haram kılmamaları gerektiğini ifade eder. Ancak burada maksat, insanların kendi iradeleriyle helal olanı haram kılmaları değil, Allah'ın yasakladığı şeyleri helal saymamalarıdır.
Hz. Peygamber (s.a.v) de sahabelerden birinin kendi kendine bazı helal şeyleri yasaklaması üzerine şöyle buyurmuştur:
"Allah'ın helal kıldığı şeyleri haram kılmayınız." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, senin çayı bırakman, kendi iradenle bir şeyi terk etmen veya kendine bazı şeyleri haram kılman, Allah'ın helal kıldığı şeyleri haram kılmak anlamına gelmez. Bu tür kişisel tercihler, nefsi terbiye etmek veya sağlığa dikkat etmek gibi olumlu amaçlarla yapılabilir ve dinen sakıncası yoktur. Ancak bu, Allah'ın helal kıldığı şeylerin hükmünü değiştirmez ve başkalarına da bunu zorla kabul ettirmek caiz değildir.
Ayetteki uyarı, insanların Allah'ın helal kıldığı nimetleri haksız yere yasaklamamaları ve aşırıya kaçmamaları içindir. Sen kendi iradene göre çayı bırakmışsın, bu senin takdirindir ve ayetin muhatabı olmazsın. Fakat bu tür davranışlarda ölçülü olmak, dini hükümleri aşırı yorumlamamak önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, kişinin kendi isteğiyle helal olanı haram kılmasının mekruh olduğunu, ancak günah olmadığını belirtirler. Bazı alimler, bu tür kişisel yasaklamaların nefsi terbiye için faydalı olabileceğini söylerler ancak başkalarına zorla dayatılmaması gerektiğini vurgularlar.
Sonuç
Özetle, sen kendi iradenle çayı bırakman ayetteki yasaklamaya girmez. Allah'ın helal kıldığı şeyleri haram kılmaktan kaçın, ancak nefsi terbiye için kişisel tercihler yapman caizdir ve ayetin muhatabı olmazsın.
