2 yıl sonra öğrenilen faiz...
Fragedetails
"Hocam, TOKİ ödemelerini 2 yıl sonra öğrendik ki önce faizi sonra da ana para ödeniyormuş. Bu durumda biz bu işten vazgeçip 3. kişilere devrini gerçekleştirmek istiyoruz. Daire, bu güne kadar yapılan harcamaların toplam değerinden yaklaşık 2 kat değerlenmiştir. Burada oluşan fark helal olur mu?"
Açıklama
Değerli Müslüman, TOKİ ödemelerinde faiz uygulandığını sonradan öğrenmeniz ve bu durumun helal olup olmadığını sorgulamanız önemli bir meseledir. Ayrıca, dairenin değerlenmesi ve üçüncü kişilere devri hususunda İslami açıdan nasıl davranılması gerektiği üzerinde duracağız.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve faizle elde edilen kazanç helal olmaz. Ancak, TOKİ gibi devlet destekli konut projelerinde uygulanan faiz veya benzeri bedellerin mahiyeti detaylı incelenmelidir. Dairenin değerlenmesi sonucu oluşan fark ise, gerçek piyasa değerine göre yapılan bir satış ise helaldir.
Deliller
Faizin haramlığı Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar..." (Bakara, 2:275)
Ve Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpa ile, hurma hurma ile, tuz tuz ile aynı miktarda ve aynı cins olarak takas edilmedikçe faiz haramdır." (Müslim)
Detaylı Açıklama
TOKİ ödemelerinde faiz uygulandığını sonradan öğrenmeniz durumunda, bu faiz kısmının İslami açıdan geçerli olmadığını bilmelisiniz. Bu nedenle, bu faizli ödemeden vazgeçmek ve dairenizi üçüncü kişilere devretmek istemeniz anlaşılabilir bir durumdur. Dairenin piyasa değerinin artması ve bu değer üzerinden satış yapılması ise, faizden bağımsız olarak helal bir kazançtır. Çünkü burada yapılan işlem, gerçek piyasa koşullarına göre yapılan bir alım-satım işlemidir ve faiz unsuru içermez.
Ancak, satışta oluşan farkın helal olması için satışın gönüllülük esasına dayanması, alıcı ve satıcının rızasının bulunması ve faiz ya da haram unsurlar içermemesi gerekir. Ayrıca, TOKİ ile yapılan sözleşmenin şartları ve devrin hukuki durumu da önemlidir. Bu konuda hukuki danışmanlık almak faydalı olacaktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda aynen Hanefi mezhebi gibi haram hükmündedir. Ancak bazı çağdaş İslam alimleri, devlet destekli konut finansmanlarında uygulanan bedellerin faiz değil, hizmet bedeli veya kira gibi değerlendirilmesi gerektiğini savunabilirler. Bu nedenle, bu tür durumlarda Diyanet İşleri Başkanlığı'nın veya ilgili İslam Fıkıh Kurullarının fetvalarına başvurmak önemlidir.
Sonuç
Özetle, TOKİ ödemelerinde uygulanan faiz haramdır ve bu faizden vazgeçmek İslam açısından uygundur. Dairenin piyasa değerine göre üçüncü kişilere devri ise helal bir işlemdir. Bu konuda sözleşme şartlarını dikkatle inceleyip, gerekirse uzmanlardan destek almanız faydalı olacaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.