11 yaşındaki kardeşimin miras payı hakkında...
Question Details
"Hocam, rahmetli dedemin bıraktığı bir iş hanının rahmetli babama kalan kısmından her ay bize bir miktar kira geliyor. Bu her ay gelen kiranın şuan 11 yaşında olan küçük kardeşime düşen payını son birkaç senedir ayırıyoruz.
-Benim sorum şu: 11 yaşındaki kardeşimin biriken parasının zekâtını veriyoruz (nisabı baya bir geçti), ve zekâtı onun kendi parasından alıp veriyoruz. Zekâtı verince para az da olsa azalıyor, günahı var mıdır? Yani yetim malının zekâtı kesinlikle verilmelidir değil mi?
- Bir de hocam bazen bizim elimizde para kalmayınca, geri koymak şartıyla küçük kardeşimin parasından alıyoruz (evin ihtiyaçları, faturalar ya da başka bir şey için). Bazen geri koyamadıklarımız da oluyor. Böyle yapınca Nisa suresi 2.ayetinde anlatıldığı gibi günahkârlardan mı olmuş oluyoruz?"
Açıklama
Bu soruda, 11 yaşındaki kardeşinizin mirasından gelen kira gelirinin zekâtı ve bu paranın ihtiyaçlar için kullanılmasıyla ilgili İslami hükümler ele alınmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, yetim malından olan ve kardeşinizin adına biriken para zekât nisabına ulaşmışsa zekât verilmesi farzdır. Zekât vermek, malın azalmasına sebep olsa da günah değildir, aksine farz olan bir ibadettir. Ancak, kardeşinizin malından ihtiyaçlar için para alınması durumunda, bu paranın mutlaka geri konulması gerekir; geri konulamayan kısım için sorumluluk doğar ve bu konuda dikkatli olunmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de yetim malının korunması emredilmiştir:
"Yetim malına haksızlıkla yaklaşmayın. Onun malını kendi malınız gibi yemeyin. Çünkü bu, büyük bir günah ve açık bir zulümdür." (Nisa Suresi, 2)
Zekâtın farz oluşu ise birçok ayette vurgulanmıştır:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara Suresi, 43)
Hz. Peygamber (sav) de zekât vermenin malı temizlediğini ve artırdığını belirtmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, 11 yaşındaki kardeşinizin mirasından gelen kira gelirinin zekâtı, onun malına aittir ve zekât nisabına ulaştığında zekât vermek zorunludur. Zekât vermek malın azalmasına neden olsa da bu, günah değildir; aksine Allah'ın emrini yerine getirmektir. Zekât, malı temizler ve bereketlendirir.
Öte yandan, kardeşinizin malından evin ihtiyaçları için para almak mümkündür ancak bu para mutlaka geri konmalıdır. Eğer geri konulamayan bir kısım varsa, bu durum Nisa suresi 2. ayetinde geçen "malı kendi malınız gibi yemeyin" hükmüne aykırıdır ve sorumluluk doğurur. Bu nedenle, kardeşinizin malını korumak ve zarar vermemek için dikkatli olunmalıdır. İmkan varsa, ihtiyaçlar için aile fertlerinin kendi gelirlerinden harcama yapması daha uygundur.
Bu hususta, yetim malına zarar vermemek ve onu korumak İslam'ın önemli prensiplerindendir. Ayrıca, zekâtın mutlaka verilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak yetim malının korunması ve zekâtın verilmesi konusunda Hanefi mezhebiyle paralel görüştedir. Ancak bazı mezhepler, zekâtın yetim malından verilmesinde farklı uygulama detayları olabilir. Örneğin, bazı görüşlerde zekâtın velinin sorumluluğunda olduğu ve malın korunmasının öncelikli olduğu vurgulanır.
Sonuç
Kardeşinizin mirasından olan ve zekât nisabına ulaşan paranın zekâtını vermek farzdır ve bu malın azalması günah değildir. Ancak, maldan ihtiyaçlar için alınan paranın mutlaka geri konması gerekir; aksi halde sorumluluk doğar. Malı korumaya özen gösteriniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
