Zekâtı Dolaylı Yollardan Vermek
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Ben 2 yıldır zekât vermekle mükellefim. Zekâtımı eşimin üç kız kardeşine veriyoruz. Bu sene eşim zekâtımızı, ailesine yardım amaçlı verdiği diğer para ile birlikte kız kardeşleriyle yaşayan erkek kardeşine vermiş. O da paranın tamamını evlerinin tadilat işleri için kullanmış. Dolayısıyla zekât için ayırdığımız para, sahiplerinin eline direkt ulaşmadı. Zekâtımızı tekrar vermemiz gerekir mi? Yoksa verdiğimiz zekât şartları yerine getirmiş olur mu? Allah razı olsun, teşekkür ederim."
Açıklama
Zekât, İslam'da malın belirli bir miktarının ihtiyaç sahiplerine verilmesi farz olan bir ibadettir. Zekâtın doğru şekilde verilmesi, onun kabul olması için önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre zekât, doğrudan zekât almaya hak kazanan kimselere veya onların vekiline verilmelidir. Zekâtı alan kişinin, verilen parayı zekâtın amaçlarına uygun kullanması gerekir. Ancak zekât parası, doğrudan ihtiyaç sahiplerinin eline ulaşmadan başka amaçlarla harcanırsa, bu durum zekâtın hükmünü etkilemez ama zekâtın amacına tam olarak hizmet etmemiş olur. Bu durumda zekâtı tekrar vermek gerekmez, ancak bundan sonra daha dikkatli olunmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın ihtiyaç sahiplerine verilmesi emredilir:
"Mallarınız arasında zekât verin ki, yoksullar ve yoksunlar, çalışanlar ve toplayanlar, gönüllü olarak Allah yolunda harcayanlar ve yolcular için bir pay olsun." (Tevbe, 9:60)
Hz. Peygamber (s.a.v) de zekâtın doğrudan muhtaçlara verilmesini teşvik etmiştir:
"Zekâtınızı fakirlere veriniz." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, zekâtın temel amacı, malın ihtiyaç sahiplerine ulaşmasıdır. Eşinizin kız kardeşleri zekât almaya hak kazanan kimselerse, zekâtın onlara verilmesi doğrudur. Ancak bu paranın erkek kardeş tarafından ev tadilatı gibi başka bir amaç için kullanılması, zekâtın doğrudan ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını engellemiştir. Hanefi mezhebine göre, zekâtı alan kişinin vekil olması durumunda, vekilin zekâtı doğru şekilde harcaması beklenir. Eğer vekil parayı başka amaçla harcarsa, bu durum vekilin sorumluluğundadır ve zekâtı verenin tekrar vermesi gerekmez.
Günümüzde aile içinde vekâletle zekât verme durumu sıkça yaşanabilir. Bu nedenle, zekât verirken paranın doğrudan ihtiyaç sahiplerine ulaşmasına dikkat etmek, paranın amacına uygun kullanılmasını sağlamak önemlidir. Ayrıca, zekâtın kabulü için niyetin de doğru olması gerekmektedir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak zekâtın doğrudan ihtiyaç sahiplerine verilmesini şart koşar. Ancak bazı durumlarda vekil vasıtasıyla verilmesi kabul edilir. Şafii ve Malikî mezheplerinde de vekilin zekâtı amacına uygun harcaması beklenir. Eğer vekil parayı başka amaçla harcarsa, zekâtı verenin tekrar vermesi gerekmez ancak vekilin sorumluluğu vardır.
Sonuç
Özetle, zekâtınız eşinizin kız kardeşlerine verilmiş ve onların vekili olan erkek kardeş tarafından başka amaçla kullanılmışsa, zekâtı tekrar vermeniz gerekmez. Ancak bundan sonra zekâtın doğrudan ihtiyaç sahiplerine ulaşmasına dikkat etmeniz daha uygundur. Allah kabul etsin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
