Zekât vermek için nisap miktarı olması şart mıdır?
Sorunun Detayı
"Dolabımız çeşit çeşit takım elbiselerle doluyken, aracımız olduğu halde keyfi olarak borçlanıp sırf model yükseltmek için arabayı değiştirip sonra da iş zekâta gelince ‘nisap miktarı 80 gram altınım yok’ deyip zekât vermeyerek kendimizi kandırmış olmuyor muyuz hocam? Zekât verebilmek için nisap miktarı şart mıdır?"
Açıklama
Zekât, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli mal varlığına ulaşan Müslümanların vermesi farz olan bir ibadettir. Nisap miktarı ise zekâtın farz olması için malın ulaşması gereken asgari sınırdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât vermek için malın nisap miktarına ulaşması şarttır. Nisap miktarına ulaşmayan maldan zekât verilmez. Ancak mal varlığı nisaba ulaştığında, üzerinden bir yıl (hilal) geçmesi gerekir ki zekât farz olsun.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz olduğuna dair ayetler bulunmaktadır:
"Mallarınızda, kendileri için belirlenmiş bir hakkı vardır; yolcuya, yoksula ve yoksun olana farz kılınmıştır." (En'am, 6:141)
"Onların mallarından sadaka al ki, onları temizleyip arındırasın." (Tevbe, 9:103)
Hadis-i şerifte de Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Her yıl Ramazan'da altın ve gümüşün zekâtı verilir." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, zekâtın farz olması için malınızın nisap miktarına ulaşması gerekir. Nisap, altın için yaklaşık 85 gram saf altın, gümüş için ise 595 gramdır. Eğer malınız bu miktara ulaşmıyorsa zekât vermek zorunda değilsiniz. Ancak malınız nisaba ulaştığında ve üzerinden bir yıl geçtiğinde zekât vermeniz farz olur.
Burada önemli olan, malın gerçek değeri ve ihtiyaç dışı lüks harcamalarınızın zekâtı etkilememesidir. Örneğin, takım elbiseler veya araç gibi ihtiyaç dışı ve lüks harcamalarınız varsa, bunlar zekât hesaplamasında mal varlığınızın değerini etkileyebilir. Ancak borçlanarak lüks harcamalar yapmak ve sonra nisap yok diye zekât vermemek doğru değildir. Çünkü zekât, malın gerçek değeri ve sahip olunan servet üzerinden hesaplanır.
Zekât, malın temizlenmesi ve toplumsal dayanışmanın sağlanması için farzdır. Borçlarınız varsa, malınızın toplamından borçlarınızı düşebilirsiniz. Ancak borçlanarak lüks harcamalar yapmak, zekât yükümlülüğünüzü ortadan kaldırmaz.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de nisap şartı aynıdır. Şafii, Malik ve Hanbeli mezhepleri de zekâtın nisap miktarına ulaşan maldan verilmesini şart koşar. Ancak bazı çağdaş alimler, borçlanma ve lüks harcamalar konusunda daha hassas hesaplamalar yapılmasını önerir.
Sonuç
Zekât vermek için malınızın nisap miktarına ulaşması şarttır. Borçlanarak lüks harcamalar yapıp zekât vermemek doğru değildir. Malınızı gerçek değeriyle hesaplayıp, nisaba ulaştığında zekâtınızı vermeniz gerekir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.