Zekat Nereye Verilmeli
Sorunun Detayı
"Hocam Selamün aleyküm. İyi akşamlar. Bir sorum olacaktı zekat vermek istiyorum da oturduğumuz bölgede maddi durumu kötü olan bir bayan var kocasından ayrılmış bir çoçuğuyla yaşıyor, nafaka alıyor kocasından ama çok fazla değil. Çocuğu çalışıyor mu bilmiyorum. Sağdan soldan zekat veriyorlar. Şimdi ben de malumunuz somalideki durumdan haberiniz vardır. Somaliye zekatımı göndermek istiyorum çünkü ordaki durum da müthiş kötü. Eşimle bu konuda bir tartışma yaşadık ve ihtilafda kaldık. Öncelik sırası için sizce hangisine vermemiz dinimizce uygun."
Açıklama
Zekat, İslam'ın farz kıldığı mali ibadetlerden biridir ve ihtiyaç sahiplerine verilmesi emredilmiştir. Zekatın nereye verilmesi gerektiği konusunda öncelik ve usul önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre zekat, öncelikle yerel ihtiyaç sahiplerine verilmelidir. Ancak yerel ihtiyaç sahiplerinin durumu yeterince karşılanıyorsa veya başka bölgelerde daha büyük ihtiyaçlar varsa, zekat oraya da gönderilebilir.
Deliller
Zekatın kimlere verileceği Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Zekât, ancak fakirlere, miskinlere, zekât toplayıcılarına, kalpleri İslam'a ısındırılacaklara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara aittir." (Tevbe Suresi, 9:60)
"Mallarınızı, akrabalara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara verin." (Bakara Suresi, 2:177)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, zekat vermede öncelik, yakın çevrendeki ihtiyaç sahiplerine verilmesidir. Ayrılmış ve nafaka alan bayan gibi durumlar zekat verilecek gruplar arasında yer alabilir. Nafaka azsa ve ihtiyaç devam ediyorsa, zekat vermek uygundur. Çocuğun çalışıp çalışmadığı önemli olmakla birlikte, ihtiyaç durumu esas alınır.
Somali gibi yurt dışındaki zor durumdaki Müslümanlara zekat gönderilmesi de caizdir ve hatta büyük ihtiyaç varsa teşvik edilir. Ancak Hanefi mezhebine göre önce yerel ihtiyaç sahiplerinin durumu göz önünde bulundurulmalıdır. Eğer bulunduğunuz bölgedeki ihtiyaçlar kısmen karşılanıyorsa ve siz daha çok Somali'deki büyük mağduriyetlere katkı yapmak istiyorsanız, zekatınızı oraya göndermeniz de mümkündür.
Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı da yerel ihtiyaç sahiplerine öncelik verilmesini, ancak büyük felaket ve mağduriyet durumlarında zekatın yurt dışına da gönderilebileceğini belirtmektedir.
Diğer Görüşler
Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde zekatın öncelikle yerel fakirlere verilmesi esastır. Ancak özellikle büyük felaketler ve savaş bölgelerindeki Müslümanlara zekat gönderilmesi caiz görülür. Bazı alimler, zekatın mutlaka yerel fakirlere verilmesi gerektiğini, sadaka ve yardımın ise başka yerlere yapılabileceğini ifade eder.
Sonuç
Öncelikle bulunduğunuz bölgedeki ihtiyaç sahiplerine zekat vermeniz daha uygundur. Ancak büyük mağduriyetlerin olduğu Somali gibi yerlere de zekat göndermek caizdir ve sevaptır. Eşinizle ortak karar verip, zekatınızı hem yerel hem de yurt dışındaki ihtiyaç sahiplerine bölüştürmeniz kolaylaştırıcı ve hayırlı olacaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
